czas czytania:
Wystawa "Dziedzictwo polsko-żydowskiego artysty I-szej połowy XX wieku"
Muzeum Historii Polski patronuje wystawie Artura Szyka "Dziedzictwo polsko-żydowskiego artysty I-szej połowy XX wieku".
Wystawa obejmuje przede wszystkim iluminowany przez artystę ,,Statut Kaliski” Bolesława Pobożnego z XIII wieku, ,,Haggadę Lwowską”, serię ,,Polsko-Amerykańskiego Braterstwa" oraz karykatury antynazistowskie z czasów II wojny światowej.
Twórczość Artura Szyka jest ewenementem w dziejach współczesnego malarstwa miniaturowego. Bogata, nacechowana jego talentem i osobowością twórczość imponuje zarówno bogactwem ilościowym, jak też rozległą i różnorodną tematyką.
Tworzył z pasją i benedyktyńską cierpliwością całe cykle poświęcone ważnym wydarzeniom historycznym i postaciom zapisanym w dziejach ludzkości.
W latach 1926 – 1928 powstaje najważniejsze dzieło Artura Szyka, uznanego już w świecie mistrza miniatury-sławny cykl Statut Kaliski.
Nadany Żydom w 1264 roku przez zasiadającego na tronie wielkopolskim Bolesława Pobożnego (1221 – 1273) gwarantował ludności żydowskiej wolność wyznawania religii mojżeszowej, organizowania wspólnot religijnych zgodnie z wymogami judaizmu, pełną swobodę gospodarczą oraz bezpieczeństwo zarówno mienia jak i życia.
Historyczne znaczenie Statutu Kaliskiego podkreśla fakt, że Kazimierz Wielki (1310 – 1370), w rok po objęciu rządów w 1334 roku potwierdził, a nawet częściowo rozwinął nadany Żydom przywilej Bolesława Pobożnego. Inni monarchowie, m.in.
Wystawa obejmuje przede wszystkim iluminowany przez artystę ,,Statut Kaliski” Bolesława Pobożnego z XIII wieku, ,,Haggadę Lwowską”, serię ,,Polsko-Amerykańskiego Braterstwa" oraz karykatury antynazistowskie z czasów II wojny światowej.
Twórczość Artura Szyka jest ewenementem w dziejach współczesnego malarstwa miniaturowego. Bogata, nacechowana jego talentem i osobowością twórczość imponuje zarówno bogactwem ilościowym, jak też rozległą i różnorodną tematyką.
Tworzył z pasją i benedyktyńską cierpliwością całe cykle poświęcone ważnym wydarzeniom historycznym i postaciom zapisanym w dziejach ludzkości.
W latach 1926 – 1928 powstaje najważniejsze dzieło Artura Szyka, uznanego już w świecie mistrza miniatury-sławny cykl Statut Kaliski.
Nadany Żydom w 1264 roku przez zasiadającego na tronie wielkopolskim Bolesława Pobożnego (1221 – 1273) gwarantował ludności żydowskiej wolność wyznawania religii mojżeszowej, organizowania wspólnot religijnych zgodnie z wymogami judaizmu, pełną swobodę gospodarczą oraz bezpieczeństwo zarówno mienia jak i życia.
Historyczne znaczenie Statutu Kaliskiego podkreśla fakt, że Kazimierz Wielki (1310 – 1370), w rok po objęciu rządów w 1334 roku potwierdził, a nawet częściowo rozwinął nadany Żydom przywilej Bolesława Pobożnego. Inni monarchowie, m.in.
Kazimierz Jagiellończyk, Zygmunt Stary, Zygmunt August, Stefan Batory i inni królowie elekcyjni – nie tylko utrzymali ten przywilej z pewnymi modyfikacjami, ale także poszerzali prawa i przywileje Żydów, przyczyniając się tym samym do uregulowania współżycia Żydów z Polakami.
Autor nie ograniczył tego cyklu tylko do epoki powstania Statutu, Ukazuje on tu wkład Żydów do rozwoju gospodarki i kultury Polski, do walk narodowowyzwoleńczych sięgając czasów współczesnych.
Statut Kaliski Artura Szyka wystawiony był w 1931 roku m.in, w Londynie, Genewie, Paryżu, w Nowym Jorku oraz w Bibliotece Kongresu USA w Waszyngtonie, stając się prawdziwą sensacją artystyczną, Na wystawie w Londynie wystawę otworzył przywódca syjonistyczny Nachum Sokołow oraz ówczesny ambasador Polski w Paryżu, Alfred Chłapowski, który nabył jeden z pierwszych egzemplarzy Statutu i uroczyście wręczył go Sokołowowi jako dar dla Żydów w Palestynie, Pokazanie Statutu w Warszawie w Muzeum Narodowym w kwietniu 1929 roku było wielkim triumfem artysty – obecny był cały świat dyplomatyczny stolicy, Dzieło, poza wystawą, zostało pokazane na Zamku Warszawskim prezydentowi Ignacemu Mościckiemu i w Belwederze marszałkowi Józefowi Piłsudskiemu.
W latach 1932 – 1933 zorganizowano pod wysokim patronatem ministra spraw zagranicznych hr, Augusta Zalewskiego – objazdową wystawę dzieł Artura Szyka „łącznie ze Statutem Kaliskim” w 14 miastach Polski, w tym w Krakowie.
Tak więc, po 80 latach, Pałac Sztuki w Krakowie ponownie gości twórczość tego polskiego patrioty – żydowskiego współobywatela – który pokazuje Polskę jako kraj gościnny i tolerancyjny na miarę współczesnej, pokojowej, wielokulturowej Europy.
Wystawę można oglądać
w Pałacu Sztuki Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych
w Krakowie (pl, Szczepański 4, Kraków)
od poniedziałku do piątku w godzinach: 815 – 1800
oraz w soboty i w niedziele w godzinach: 1000 – 1800.
Bilet normalny: 7 zł, ulgowy: 4 zł.
Pałac Sztuki w Krakowie
O artyście
Pochodzący z Łodzi artysta malarz, najwybitniejszy miniaturzysta XX wieku, wykształcony w Paryżu i Krakowie (m.in, pod kierunkiem Teodora Axentowicza).
Po I wojnie światowej zilustrował poemat satyryczny Juliana Tuwima „Rewolucja w Niemczech”, W latach 20, XX wieku wystawiał swoje prace w Paryżu m, in, były to ilustracje do „Księgi Estery”, „Kuszenia Św, Antoniego” i „Studni Jakuba”, W pracach tych wzorował się na ilustracjach książek średniowiecznych i grafice renesansowej, w twórczy sposób przetwarzając je.
Zajmował się również ponad 700-letnią historią obecności Żydów w Polsce, W latach 1926-1928 zilustrował „Statut Kaliski” – zbiór przywilejów dla Żydów z 1264 r., nadany przez księcia Bolesława Pobożnego, a następnie zaadaptowany i poszerzony przez króla Kazimierza Wielkiego.
W latach 30-tych wykonał iluminację do „Hagady” – opowieści o uwolnieniu ludu izraelskiego z niewoli egipskiej, Ilustracje te były czytelną aluzją wobec nowego zagrożenia, jakim był nazizm, Zadedykował swe dzieło królowi Anglii, Jerzemu VI.
W połowie lat 30-tych przygotował serię 38 miniatur akwarelowych „Washington and his Times”, ukazujących Jerzego Waszyngtona i amerykańską wojnę o niepodległość, które później zostały zakupione przez prezydenta Polski Ignacego Mościckiego i podarowane prezydentowi USA Franklinowi D, Rooseveltowi.
W 1939 roku, Rząd Polski zamówił u Szyka serię miniatur malarskich, poświęconych roli Polaków w walce o niepodległość Ameryki, Autor przygotował je na światową wystawę w Nowym Jorku.
Po wybuchu II wojny światowej udał się do Londynu, skąd został wysłany najpierw do Kanady, a potem do USA, przez Rząd Brytyjski oraz Rząd Polski na Uchodźstwie aby swoimi pracami i karykaturami skłonić rządy tych krajów do udziału w walce z faszystowskimi państwami w Europie, Przebywając w USA walczył piórem z nazizmem o wolność okupowanych krajów, tworząc karykatury i rysunki, publikowane na okładkach czołowych tygodników i miesięczników.
Po utworzeniu Organizacji Narodów Zjednoczonych przygotował miniatury, obrazujące historie krajów alianckich, walczących w czasie II wojny światowej przeciwko państwom Osi.
Po wojnie zaangażował się w działalność syjonistyczną, W 1948 r, zilustrował Deklarację Utworzenia Państwa Izrael, a w roku 1950 Amerykańską Deklarację Niepodległości.
Jego twórczość była pomostem miedzy kulturą polską, żydowską, francuską, angielską i amerykańską, Każdemu z krajów, w których mieszkał poświęcał swoje prace.
W roku 1923 został uhonorowany francuskimi „Palmami Akademickimi”, siedem lat później polskim odznaczeniem „Złotym Krzyżem Zasługi”, a w 1934 amerykańskim „Orderem Waszyngtona”.
Zmarł w wieku 57 lat w roku 1951 w USA, Został pochowany na cmentarzu Montefiori w Nowym Yorku, Ten niemal zapomniany w kraju ojczystym artysta poprzez swoje prace ukazuje takie wartości jak humanizm, godność człowieka, tolerancję, Przez całe życie budował porozumienie między ludźmi ponad podziałami narodowymi, religijnymi i rasowymi.
Patronem medialnym jest Radio Alfa
WS.