czas czytania:
W Budapeszcie otwarto wystawę „Polacy–Węgrzy. 1000 lat historii”
24 czerwca, w przeddzień święta Polonii węgierskiej, otwarto wystawę stałą „Polacy–Węgrzy. 1000 lat historii”. W uroczystym wernisażu udział wzięli: dyrektor Muzeum Historii Polski Robert Kostro, dyrektor Polskiego Instytutu Badawczego i Muzeum w Budapeszcie Piotr Piętka, chargé d`affaires Ambasady RP Katarzyna Ratajczak-Sowa, wicedyrektor departamentu Dziedzictwa Kulturowego za Granicą i Miejsc Pamięci w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego Jerzy Platajs, wicedyrektor Archiwum IPN Mariusz Żuławnik oraz przedstawiciele węgierskiej Polonii, władz lokalnych i dziennikarze.
Tysiąc lat wspólnej historii Polski i Węgier to pasjonująca opowieść – od dziś można ją poznać w pigułce.
Tysiąc lat wspólnej historii Polski i Węgier to pasjonująca opowieść – od dziś można ją poznać w pigułce.
Sześć sal dwujęzycznej wystawy stałej przygotowanej przez Muzeum Historii Polski oraz Polski Instytut Badawczy i Muzeum w Budapeszcie przypomina o unikalnej roli obu krajów w Europie, Nie ma europejskiego chrześcijaństwa bez polskich i węgierskich świętych, a polityki europejskiej bez wielkich dynastii, które rządziły w stolicach obu krajów, Przyjaźń obu narodów jest wprost przysłowiowa, ale jednocześnie bardzo namacalna: ekspozycja przywołuje udział Polaków w węgierskiej wojnie o niepodległość lat 1848−1849 i pomoc Węgrów okazaną Polakom broniącym Warszawy przed bolszewikami, Wystawę ukazującą bogactwo wspólnej historii sfinansowano ze środków polskiego Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
„Te niesłychanie bogate i stare związki historyczne pomiędzy Polską i Węgrami stały się tematem wystawy w Polskim Instytucie Badawczym i Muzeum w Budapeszcie, Wystawa, której odnowiona i unowocześniona wersja powstała przy udziale Muzeum Historii Polski, ma przypominać nam o doświadczeniach wzajemnej sympatii, wpływów i skutecznego wspólnego działania w ponadtysiącletniej historii obu krajów” – powiedział dyrektor Muzeum Historii Polski Robert Kostro.
Dodał, że wystawa kieruje uwagę na to, co nas łączy, lecz istniały w naszej historii również czasy sporu i rywalizacji, Zauważył przy tym: „Nawet jednak w tych trudnych momentach historii nić wzajemnej sympatii nigdy się nie zerwała i nigdy nie postrzegaliśmy się jako wrogowie, Co najwyżej byliśmy jak pokłócone dobre małżeństwo, Obawiam się, że takim pokłóconym małżeństwem jesteśmy również dzisiaj, kiedy Polska i Węgry w różny sposób odnoszą się do tego, co dzieje się obecnie na Ukrainie”.
Oprócz wielowiekowej tradycji wzajemnych relacji wystawa ukazuje też najważniejsze i najbardziej dramatyczne epizody z dziejów XX wieku, Opowiada m.in, o niezwykłej gościnności, jaką Węgrzy okazali tysiącom polskich uchodźców po wrześniu 1939 r., a symbolem wspólnej walki z totalitarnym złem jest opowieść o bohaterstwie Józsefa Antalla i Henryka Sławika, których współpraca ocaliła kilka tysięcy polskich Żydów od pewnej śmierci z rąk Niemców, Wreszcie − polskie i węgierskie kroniki filmowe opowiadają o dramatycznych dniach października i listopada 1956 r., gdy dziesiątki tysięcy Polaków oddawało krew dla bohaterów powstania węgierskiego.
Licznie zgromadzone na wystawie fotografie dokumentują nie tylko ponure wydarzenia z czasów komunistycznej dyktatury, lecz także życie codzienne, Ukazują wyprawy turystyczne nad Balaton i do term na północy kraju, dla wielu Polaków będące wówczas świetną okazją, by poznać węgierską kulturę, W ten sposób przyjaźń polsko-węgierska realizowała się w praktyce.
Muzeum od wielu lat jest placówką dokumentującą życie węgierskiej Polonii, Jednym z jej symboli pozostaje Derenk – dawna osada na północy dzisiejszych Węgier, gdzie wytworzyła się niepowtarzalna mieszanka językowo-kulturowa, Choć dziś miejscowość jest opuszczona, to potomkowie jej mieszkańców pielęgnują pamięć o korzeniach, Dzięki wystawie opowieść o tym niezwykłym miejscu zostanie przywrócona wspólnej, polsko-węgierskiej pamięci.
Organizatorzy: Muzeum Historii Polski w Warszawie, Polski Instytut Badawczy i Muzeum w Budapeszcie.
Scenariusz: István Miklós Balázs, Tomisław Giergiel, Wojciech Kalwat, Sebastian Pawlina, Piotr Piętka, Paweł Sasanka, József Virágh.
Redakcja: István Miklós Balázs (jęz, węgierski), Karolina Wichowska (jęz, polski).
Koordynacja: Agata Krok, Aleksandra Rodziewicz.
Współpraca: Agnieszka Dąbek, Anna Piekarska.
Projekt graficzny i realizacja: Jaz+ Architekci.
Ekspozycja została sfinansowana ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP.
Termin: od 25 czerwca 2022 r, Wystawa czynna: wtorek−czwartek 10.00−16.00,
piątek–sobota 10.00−14.00.
Miejsce: Polski Instytut Badawczy i Muzeum w Budapeszcie, Állomás utca 10, Kontakt: tel, , , www.lengyelmuzeum.hu.
Fot, MHP/Wojciech Kalwat, MHP/Aleksandra Rodziewicz
Małgorzata Kowalczyk.