czas czytania:
Światło i płomień – spotkanie autorskie z prof. Richardem Butterwickiem-Pawlikowskim
XVIII wiek zwykło się postrzegać jako czas straconych szans, niespełnionych nadziei i anarchii, która ostatecznie doprowadziła do rozbiorów Rzeczpospolitej. To jednak połowa prawdy. Okres upadku państwa poprzedzał czas wzlotów i imponujących reform - o czym przekonuje prof.
Richard Butterwick-Pawlikowski w swojej nowej publikacji.
14 listopada w siedzibie Wydawnictwa Literackiego w Krakowie odbyło się spotkanie z prof, Richardem Butterwickiem-Pawlikowskim, głównym historykiem Muzeum Historii Polski, poświęcone jego najnowszej książce pt, „Światło i płomień, Odrodzenie i zniszczenie Rzeczypospolitej (1733–1795)”.
W czasie rozmowy prowadzonej przez Jacka Stawiskiego brytyjski historyk podważył wiele mitów o upadku państwa polskiego, przekonując, że w ostatnich dekadach swojego istnienia nie było ono wcale krajem upadłym, które przegrało swoją wielkość i dobrowolnie skazało się na zagładę.
Jak stwierdził prof, Butterwick-Pawlikowski:
„Początki XVIII wieku to czas ogromnej ekspansji demograficznej dawnej Rzeczpospolitej, Jeśli po wielkiej wojnie północnej liczyła ona 6-7 milionów mieszkańców, to w latach poprzedzających pierwszy rozbiór liczba ta wzrosła do 12-14 milionów, To był ogromny skok demograficzny, któremu towarzyszyła ekspansja gospodarcza, rozwój społeczny, kulturalny, oświatowy, To wszystko przekładało się na wykształcenie postaw obywatelskich, uosabianych przez słynne „Nic o nas bez nas”, przyjęte w poprzednich stuleciach”.
W dalszej części brytyjski historyk opowiadał o kluczowym lecz niedocenianym dziś znaczeniu XVIII stulecia dla losów Polski, o mitach narosłych wokół tej epoki oraz o tym, w jaki sposób determinuje ono dzisiejsze spory obecne w polskim społeczeństwie, Ale i o „polskiej rewolucji” dobry Sejmu Wielkiego, o kontrowersjach związanych z uchwaleniem Konstytucji 3 Maja czy porządku europejskim, który doprowadził do upadku jednego z jego uczestników.
Tematykę spotkania najlepiej podsumowują słowa prof, Butterwicka-Pawlikowskiego:
„Światło i płomień to metafora dla całej epoki, Mamy światło oświecenia, reform, wzmocnienia potencjału Rzeczpospolitej, Z tego światła wyszedł jednak płomień, który spalił kraj, O ile jeszcze w latach dwudziestych XVIII wieku można dostrzec pewne odcienie światła, o tyle ostatecznie zgasło ono wraz z upadkiem powstania listopadowego Nastała epoka dymu i popiołu”.
Zofia Dzieduszycka-Zdziech.
