czas czytania:
Recenzja filmu "Orzeł. Ostatni patrol"
ORP „Orzeł” był legendarnym okrętem podwodnym polskiej floty wojennej. Większość Polaków coś o nim słyszała: zwodowany na krótko przed wybuchem wojny. Powstał dzięki ofiarności, ze zbiórki społecznej.
Był jedną z najnowocześniejszych okrętów swoich czasów, Jego załoga była wyśmienicie wyszkolona i nieustraszona, Jego oficerowie potrafili żeglować nawet pozbawieni map i instrumentów nawigacyjnych, Ostatnie dni i godziny jego służby otoczone są tajemnicą, Zniknął z sonarów alianckich w czerwcu 1940 r, u wybrzeży Norwegii, I do tej ostatniej misji nawiązuje opowieść ukazana w filmie wyreżyserowanym przez Jacka Bławuta.
To nie pierwszy film poświęcony słynnemu okrętowi, Już w 1958 r, na ekranach kin zagościł obraz z brawurowym Wieńczysławem Glińskim w roli kapitana Jana Grudzińskiego, Zbyt wiele może powiedzieć, że był to film akcji, ale skupiał się na bohaterstwie i niezwykłych losach wojennych polskich marynarzy, Z uwagi na to, że tamten film powstał w PRL, nie był wierny prawdzie historycznej: zbyt wiele faktów dotyczących „Orła” było niewygodnych, Ot, choćby fakt, że brawurowa ucieczka z Tallina w drugiej połowie września 1939 r, została wymuszona przez internowanie Polaków w porcie estońskiej stolicy, To zaś stało się pod wyraźnym naciskiem sowieckim.
Film Bławuta jest od tamtego inny, i to po wielokroć, Raz, że w Polsce nikt dziś nie fałszuje prawdy o II wojnie światowej, Dwa, że współczesna produkcja skupia się nie na pierwszych, lecz na ostatnim epizodzie z historii okrętu, Trzy – szczegóły scenograficzne, takie jak kostiumy, charakteryzacja czy wnętrze okrętu, zostały potraktowane z najwyższym pietyzmem, Trudno zresztą o lepsze tego świadectwo niż zasłużone laury zebrane przez filmowców na tegorocznym festiwalu w Gdyni, Po czwarte wreszcie, „Orzeł, Ostatni patrol” jest wszystkim, ale nie filmem akcji.
Obsada filmu pełna jest najbardziej znanych aktorów młodego pokolenia, Ich gra aktorska jest bez zarzutu, podobnie jak scenariusz i, co szczególnie istotne, dialogi, Wszystkie środki wyrazu nakierowane są na to, by odtworzyć atmosferę dramatu, Klimat filmu najlepiej oddaje może znakomity plakat autorstwa Andrzeja Pągowskiego: szary, ponury, wręcz mroczny, Jest to bowiem film par excellence psychologiczny, Na tyle na ile to możliwe, zbliżający się do quasi-dokumentu, ale przede wszystkim obliczony na ukazanie dramatu załogi, I to udaje się znakomicie uzyskać.
Zderzenie obrazu witalnej, pełnej wigoru i młodzieńczego entuzjazmu marynarzy z brutalnymi realiami wojny przynosi wstrząsający efekt, Uplastycznieniu opowieści znakomicie służą zdjęcia, ale w istocie rzeczy żaden element filmu nie wybrzmiewa fałszywie, Kompozycja stworzona przez Jacka Bławuta to kino wytrawne, wymagające, lecz odwdzięczające się widzowi za cierpliwość, Przestrzeżmy jedynie raz jeszcze: kto szuka filmu akcji, niech wybierze inny obraz, Wszystkich pozostałych, gorąco zachęcam do wizyty w kinie!
Muzeum Historii Polski było partnerem premiery i przygotowało pakiet edukacyjny do filmu "Orzeł, Ostatni patrol".
mjp
elżbieta lichocka.