Prezentacja zbiorów Ambasadora Michała Sokolnickiego w Belwederze

Po 75 latach zbiór rodzinnych pamiątek, biblioteka i archiwum ambasadora Sokolnickiego, jednego z najbliższych współpracowników marszałka Piłsudskiego wraca do Polski, To był bardzo długi proces, wiele dekad trwała praca nad pozyskaniem przez państwo polskie tego niezwykle cennego zbioru dokumentów, który jest źródłem wiedzy o dyplomacji II Rzeczpospolitej i dyplomacji czasów II wojny światowej, […] W czasie wizyty prezydenta Andrzeja Dudy w Turcji w maju tego roku, ta sprawa znalazła finał” − powiedział Sekretarz Stanu Kancelarii Prezydenta RP Minister Wojciech Kolarski. „Mój najbardziej znany poprzednik, ambasador Michał Sokolnicki był ambasadorem w Ankarze w latach 1936−1945, Odcisnął bardzo duże piętno na stosunkach polsko-tureckich, ale również na historii Polski w czasie II Wojny Światowej, Przede wszystkim był jedną z osób zaangażowanych w transport skarbu państwa przez Rumunię i Turcję, skarbu, który pozwalał potem na sfinansowanie wysiłku zbrojnego, Ambasador Sokolnicki pozostaje w pamięci głównie jako twórca pamiętników, jako człowiek, który udokumentował znaczną część tamtej epoki i jako pewna emblematyczna postać dyplomacji Polski międzywojennej" − stwierdził Sekretarz Stanu w Kancelarii Prezydenta RP − Szef Biura Polityki Międzynarodowej Minister Jakub Kumoch. „Pisanie historii Polski jest szczególnym zadaniem dlatego, że bardzo często brakuje ciągłości, co wiąże się oczywiście z ogromnymi stratami dla kultury polskiej, […] Do tego dochodzi również fakt, że znaczna część historii Polski rozgrywała się poza jej granicami, Dlatego tak ważną rolę mają muzealnicy, archiwiści, bibliotekarze i historycy, którzy scalają rozproszone zasoby dziedzictwa polskiego, Wtedy, kiedy udaje się odkryć, pozyskać, zdobyć coś nowego, jest to zawsze wielkie święto dla polskiej kultury i dla polskiej historii, I mamy dzisiaj takie święto − możemy nareszcie zaprezentować jeden z takich zaginionych zbiorów” − powiedział dyrektor Muzeum Historii Polski Robert Kostro. Legendarny zbiór Michała Sokolnickiego trafił do Polski w maju 2021 roku dzięki współpracy Muzeum Historii Polski i Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Ankarze oraz wsparciu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Pomocy w transporcie pamiątek do kraju udzieliło Ministerstwo Obrony Narodowej, Wybrane eksponaty trafią na wystawę stałą powstającego na warszawskiej cytadeli budynku Muzeum Historii Polski. Niezwykła kolekcja zbiorów Ambasadora Michała Sokolnickiego została zaprezentowana Prezydentowi Rzeczpospolitej Polskiej Andrzejowi Dudzie oraz przebywającemu z wizytą roboczą Prezydentowi Estonii Alarowi Karisowi, Po wystawie oprowadził osobiście dyrektor Muzeum Historii Polski Robert Kostro. Zespół pamiątek i archiwaliów należących do Sokolnickiego i jego żony Ireny został w latach 70, wykupiony przez prywatnego tureckiego kolekcjonera Ottona Hermana Woebera, Od lat 90, trwały zabiegi polskich resortów – Kultury i Spraw Zagranicznych o odzyskanie pamiątek, Nabytek ma ogromne znaczenie dla lepszego poznania zarówno działalności samego Sokolnickiego, jak i dyplomacji II Rzeczypospolitej i polskiej emigracji, Dzięki odzyskanym elementom wyposażenia ambasady, będzie można odtworzyć wygląd gabinetu polskiego ambasadora z okresu II RP. Michał Sokolnicki (1880–1967) był historykiem, politykiem i dyplomatą, Urodzony w rodzinie ziemiańskiej, studiował w Paryżu w elitarnej Szkole Nauk Politycznych oraz na Uniwersytecie we Lwowie (należał do grona uczniów Szymona Askenazego), Był działaczem Polskiej Partii Socjalistycznej, a przed I wojną światową przystąpił do „Strzelca”, Został prywatnym sekretarzem Józefa Piłsudskiego, W czasie I wojny światowej był m.in, sekretarzem Naczelnego Komitetu Narodowego, W 1919 roku uczestniczył w delegacji na konferencję pokojową w Paryżu, Później pracował w dyplomacji, pełniąc m.in, funkcje ambasadora w Danii i w Turcji (od 1936 roku), Na tej ostatniej placówce spędził okres II wojny światowej, We wrześniu 1945 roku, po uznaniu przez Turcję kierowanego przez komunistów Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej w Warszawie, Sokolnicki był zmuszony opuścić ambasadę, Pozostał na emigracji w Turcji, wykładał na Uniwersytecie Ankarskim, Po wojnie współpracował z instytucjami emigracyjnymi, m.in, z Instytutem Piłsudskiego w Nowym Jorku, Polskim Instytutem Naukowym oraz paryską „Kulturą”. Michał Sokolnicki był autorem książek historycznych, w tym biografii swojego przodka, generała Michała Sokolnickiego (1760–1815), bohatera z czasów napoleońskich, Napisał także prace dotyczące polityki międzynarodowej oraz książki wspomnieniowe, Ogromną wartość historyczną mają jego wspomnienia, w tym Czternaście lat (Warszawa 1936) oraz Dziennik ankarski (t, I Londyn 1965, t, II Londyn 1974). Prezentowany zbiór zawiera m.in. archiwalia obejmujące liczne dokumenty, fotografie, rękopisy i listy, ponad 3200 książek z XIX i XX wieku; wśród nich wiele pozycji rzadkich, wydawnictw polskich, angielskich, francuskich, niemieckich, dotyczących polityki zagranicznej, historii i historii sztuki, ponad 30 starodruków, 15 portretów rodzinnych Sokolnickich, ponad 60 obiektów rzemiosła i sztuki zdobniczej związanych z ambasadorem, kilkanaście sztuk mebli prywatnych i wykorzystywanych w gabinecie ambasadora, ponad 40 grafik. Fot, MHP/Maciej Cioch. Sebastian Jackowski.