czas czytania:
Film „Symbol Niepodległej. Święto Konstytucji 3 Maja”
3 maja 1946 roku rocznicy Konstytucji poza oficjalnymi skromnymi uroczystościami państwowymi obchodzić już nie wolno. W różnych miejscach w centrum Krakowa zbierają się ludzie, głównie studenci. Zamiarem jest przejście na Rynek Główny.
Dzień wcześniej konwojowali do Krakowa ważne skrzynie, a w nich bezcenny ołtarz mariacki. Spontanicznie zostali porwani na ramiona przez skandujący tłum: Ameryka!
Interwencja służb polskich i sowieckich była niemal natychmiastowa. Ta wiadomość szybko się rozniosła po mieście i zamieszki rozlały się po cały centrum. Świętowanie 3 maja skończyło się zatrzymaniem ok. tysiąca osób, w tym amerykańskich żołnierzy.
Ten nie dość znany krakowski epizod pokazywał stosunek komunistów do najważniejszych polskich symboli i wydarzeń historycznych. Na ponad 40 lat określał stosunek do rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 maja, którą wykreślono z kalendarza świąt.
Wydarzenia majowe z 1946 roku stały się osią dokumentalnego filmu produkcji Muzeum Historii Polski, Jego najważniejszym bohaterem jest Adam Macedoński, świadek tamtych wydarzeń, znany w Polsce z nieprzejednanej walki o pamięć zbrodni katyńskiej. W filmie przenosimy się z nim do wydarzeń w Krakowie w 1946 roku, a dzięki występującym w filmie historykom uzyskujemy szersze tło na temat tamtego okresu. 3 maja 1946 roku „nielegalnie” świętowano w wielu miejscach Polski. Wszędzie dochodziło do brutalnej interwencji służb państwa komunistycznego.
O represjach wobec uczestników „nielegalnych” obchodów rocznicy Konstytucji w latach 80.opowiada Maciej Gawlikowski. Jego relacja wzmocniona jest unikatowymi filmami archiwalnymi.
Jak to się stało, że chociaż Konstytucja obowiązywała niewiele ponad rok, przetrwała w pamięci Polaków w ponad stuletniej niewoli? Dlaczego rocznica jej uchwalenia stała się tak ważnym świętem w odrodzonej Polsce? – na te oraz inne pytania w filmie starają się odpowiedzieć publicyści i historycy z profesorem Richardem Butterwickiem na czele. W dokumencie pojawiają się też artefakty związane z Konstytucją uchwaloną 3 maja 1791 roku, które znajdą się na wystawie stałej Muzeum Historii Polski.
Film został zrealizowany przez autora wielu historycznych filmów dokumentalnych, Jarosława Mańkę przy współpracy scenariuszowej Marka Stremeckiego.
„Symbol Niepodległej, Święto Konstytucji 3 Maja” (dok.), 30 min., Polska 2021, produkcja Muzeum Historii Polski, producent wykonawczy: Themeso Studio, reż. Jarosław Mańka
Sebastian Jackowski
Interwencja służb polskich i sowieckich była niemal natychmiastowa. Ta wiadomość szybko się rozniosła po mieście i zamieszki rozlały się po cały centrum. Świętowanie 3 maja skończyło się zatrzymaniem ok. tysiąca osób, w tym amerykańskich żołnierzy.
Ten nie dość znany krakowski epizod pokazywał stosunek komunistów do najważniejszych polskich symboli i wydarzeń historycznych. Na ponad 40 lat określał stosunek do rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 maja, którą wykreślono z kalendarza świąt.
Wydarzenia majowe z 1946 roku stały się osią dokumentalnego filmu produkcji Muzeum Historii Polski, Jego najważniejszym bohaterem jest Adam Macedoński, świadek tamtych wydarzeń, znany w Polsce z nieprzejednanej walki o pamięć zbrodni katyńskiej. W filmie przenosimy się z nim do wydarzeń w Krakowie w 1946 roku, a dzięki występującym w filmie historykom uzyskujemy szersze tło na temat tamtego okresu. 3 maja 1946 roku „nielegalnie” świętowano w wielu miejscach Polski. Wszędzie dochodziło do brutalnej interwencji służb państwa komunistycznego.
O represjach wobec uczestników „nielegalnych” obchodów rocznicy Konstytucji w latach 80.opowiada Maciej Gawlikowski. Jego relacja wzmocniona jest unikatowymi filmami archiwalnymi.
Jak to się stało, że chociaż Konstytucja obowiązywała niewiele ponad rok, przetrwała w pamięci Polaków w ponad stuletniej niewoli? Dlaczego rocznica jej uchwalenia stała się tak ważnym świętem w odrodzonej Polsce? – na te oraz inne pytania w filmie starają się odpowiedzieć publicyści i historycy z profesorem Richardem Butterwickiem na czele. W dokumencie pojawiają się też artefakty związane z Konstytucją uchwaloną 3 maja 1791 roku, które znajdą się na wystawie stałej Muzeum Historii Polski.
Film został zrealizowany przez autora wielu historycznych filmów dokumentalnych, Jarosława Mańkę przy współpracy scenariuszowej Marka Stremeckiego.
„Symbol Niepodległej, Święto Konstytucji 3 Maja” (dok.), 30 min., Polska 2021, produkcja Muzeum Historii Polski, producent wykonawczy: Themeso Studio, reż. Jarosław Mańka
Sebastian Jackowski
