czas czytania:
Premiera filmu o wojennych losach dr. Karola Mikulskiego
O dr. Karolu Mikulskim i jego dramatycznym proteście przeciw niemieckiej eugenice w okupowanej Polsce opowiada film pt. „Śmierć psychiatry.
Eugenika i totalitaryzm”, którego premiera odbyła się w Warszawie, Gościem pokazu była córka lekarza dr Izabella Galicka.
„Śmierć psychiatry, Eugenika i totalitaryzm” to 24-minutowy film dokumentalny o życiu i tragicznej, samobójczej śmierci dr, Mikulskiego, lekarza-psychiatry, od którego 17 marca 1940 r, Niemcy zażądali sporządzenia listy pacjentów „nie rokujących wyzdrowienia” i przeznaczonych do eksterminacji, Mikulski odmówił i na znak protestu przeciwko planowanej zagładzie pacjentów popełnił dzień później w swoim gabinecie samobójstwo, Miejscem tych wydarzeń był szpital w Gostyninie (mazowieckie).
Na premierę filmu przyszło ok, 200 osób
O heroicznym sprzeciwie lekarza-psychiatry opowiada w filmie jego córka dr Izabella Galicka, „Chciałabym, żeby się ludzie dowiedzieli o Polakach, którzy cenili nad wszystko, nad życie własne, honor, I przysięgę, jaką złożyli, kończąc studia, przysięgę Hipokratesa” – mówi w końcówce filmu Galicka, Po pokazie filmu podziękowała twórcom za jego realizację, „Walczyłam o upamiętnienie ojca od lat” – podkreślała wzruszona.
Film został wyreżyserowany przez Amelię Łukasik i Sławomira Małoickiego, Autorem scenariusza jest dr Magdalena Gawin z Instytutu Historii PAN.
„W nocy poprzedzającej samobójstwo Mikulski czuwał, Za ścianą spała jego żona, śliczna córeczka i kilkunastoletni pasierb, Miał dla kogo żyć, Niemcy żądali tylko listy z nazwiskami pacjentów, Niczego więcej, To nie on miał strzelać, truć spalinami, kopać głębokie rowy w lesie, Miał tylko sporządzić listę, (...) Ostatniej nocy Mikulski przeżył niewyobrażalny dramat, wybrał własną śmierć” – przypomniała Gawin, Dodała, że w okupowanej Polsce masowe eksterminacje ludności cywilnej rozpoczęły się od akcji „umacniania niemczyzny” i mordów popełnianych na przedstawicielach inteligencji i ludziach chorych, „Tych dwóch grup miało w Polsce po prostu nie być” – mówiła Gawin, podkreślając, że tylko eugenicy niemieccy snuli ludobójcze plany wobec różnych grup społecznych uznanych za niepożądane.
Od lewej siedzą: dr Izabella Garlicka, dr Magdalena Gawin,
Amelia Łukasik, Mateusz Matyszkowicz, Adam Tycner
„Śmierć psychiatry, Eugenika i totalitaryzm” przedstawia sylwetkę dr, Mikulskiego, wywodzącego się z inteligencko-ziemiańskiej rodziny, której członkowie od pokoleń wybierali profesje medyczne, Ojciec bohatera filmu, prof, Feliks Mikulski, był znanym psychiatrą i wykładowcą akademickim, co sprawiło, że Karol od dzieciństwa interesował się psychiatrią, Po ukończeniu medycyny kariera Karola Mikulskiego rozwijała się dynamicznie, W wieku zaledwie 32 lat objął stanowisko wicedyrektora i ordynatora szpitala w Gostyninie, które sprawował do wybuchu II wojny światowej, Na początku wojny uniknął śmierci z rąk Sowietów.
Eugenika – jak tłumaczyli podczas dyskusji po pokazie filmu jego twórcy – to idea o ulepszaniu ludzkiego gatunku przez sztuczną selekcję, sterylizację ludzi uznanych za małowartościowych i popieranie reprodukcji wartościowych, Była popularna w okresie międzywojennym w wielu krajach na całym świecie, Z filmu dowiadujemy się, że w imię nazistowskiej eugeniki podczas okupacji Polski zamordowano ok, 20 tys, chorych psychicznie i niepełnosprawnych.
Publiczność z zaciekawieniem słuchała dyskusji
Twórcy filmu przypomnieli też, że postawa Karola Mikulskiego zainspirowała Stanisława Lema do napisania jego debiutanckiej powieści pt, „Szpital Przemienienia”.
Premierowy pokaz filmu i spotkanie z dr Izabellą Galicką, które odbyły się we wtorek wieczorem w Centrum Prasowym Foksal w Warszawie, zorganizowały Muzeum Historii Polski i Fundacja Świętego Mikołaja – wydawca rocznika filozoficznego „Teologia Polityczna”.
za: dzieje.pl, PAP, nno/ hes/
WS.