PRASKA PREMIERA FILMU MUZEUM HISTORII POLSKI

Ze strony polskiej organizatorem premiery był Instytut Polski w Pradze. Niewielka sala kinowa instytutu pomieściła kilkudziesięciu widzów w różnym wieku – od seniorów doskonale pamiętających z autopsji sowiecką interwencję, po studentów, dla których był to odległy epizod historii, W trakcie spotkania z reżyserem publiczność pytała o genezę powstania filmu, nieuchronność interwencji i motywację jaka kierowała przywódcami Związku Sowieckiego, Trudno było uniknąć wstydliwego polskiego wątku operacji „Dunaj” czyli faktu, że jednym z głównych zwolenników siłowego rozwiązania problemu rewolucji „Praskiej wiosny” - był ówczesny I sekretarz Komitetu Centralnego PZPR – Władysław Gomułka, W związku z tym w chwili interwencji, w szeregach armii układu warszawskiego Ludowe Wojsko Polskie było co do liczebności drugim po armii sowieckiej. Niektórzy z widzów dzielili się też własnym wspomnieniami dotyczącymi roku 1968, Nie kryjąc, że była to prawdziwa trauma byli zgodni co do tego, że interwencja doskonale ilustruje realia życia w obozie socjalistycznym, gdzie wszystkie dyrektywy wychodziły z Moskwy, Nikt nie miał wątpliwości, że nie było tu miejsca na sprzeciw i również Armia Czechosłowacka – na podobny rozkaz – musiałaby interweniować w Polsce, Jak przypomniał jeden z widzów – do takiej właśnie sytuacji mogło dojść w czasach polskiej rewolucji pierwszej Solidarności, gdy armie układu warszawskiego – w tym czechosłowacka – stały wzdłuż granic PRL gotowe do akcji. Ważnym podsumowaniem spotkania były słowa dyrektora Instytutu Polskiego w Pradze Macieja Ruczaja, który podkreślił, że obecna praska premiera filmu to dowód na to, że Czesi i Polacy potrafią rozmawiać w duchu przyjaźni i wzajemnego zrozumienia – nawet o najtrudniejszych problemach polityki historycznej, Wiceprezes Europejskiej Unii Seniorów, świadek tamtych wydarzeń Lidmiła Nemcova wyraziła nadzieję, że film znajdzie swoją drogę do szkół w obu krajach a także zostanie zaprezentowany w telewizji. Przypomnijmy, że film ZA WASZĄ I NASZĄ NIEWOLĘ opowiada o interwencji w Czechosłowacji w roku 1968 widzianej z polskiej perspektywy oczami historyków, ale przede wszystkim świadków i uczestników tamtych wydarzeń, Po raz pierwszy też tak obszernie zaprezentowano w filmie różnorodny przekrój wypowiedzi zarówno cywilów, jak i wojskowych, Dzięki temu patrzymy na dramat roku 1968 z wielu perspektyw, w możliwie wielowątkowy sposób. Organizatorzy praskiego pokazu nie wykluczają kolejnych projekcji filmu zarówno w Czechach jak i na Słowacji, Film ten prezentowany jest aktualnie w internecie w wersji z czeskimi napisami na kanale YouTube pod tytułem Za vaši i naši nesvobodu. Film, na zlecenie Muzeum Historii Polski i portalu dzieje.pl, zrealizował Adam Turula na podstawie scenariusza opracowanego wraz z Markiem Stremeckim z MHP, Film jest także dostępny na kanale YT Muzeum Histrorii Polski w polskiej oraz czeskiej wersji językowej. Fot, Adam Turula Elżbieta Lichocka.