czas czytania:
Podsumowanie konferencji
W dniach 25-27 września 2008 r. odbyła się w Muzeum Polskim w Rapperswilu (Szwajcaria) międzynarodowa konferencja naukowa – Konfederacja Barska, jej konteksty i tradycje – zorganizowana we współpracy z Muzeum Historii Polski oraz zrealizowana ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Konfederacja Barska wpisana została w historię Muzeum Polskiego w roku 1868, sto lat po jej wybuchu.
Wtedy to Władysław hr.Plater ustawił w Rapperswilu pomnik kolumnę, która do dziś przypomina o tradycji walk wolnościowych Polaków.
Goście honorowi: Dyrektor R, Kostro, ambasador RP w Bernie J, Starzyk i marszałek Senatu prof, M, Ziółkowski
Konferencja była okazją do uświetnienia przypadających w roku 2008 dwóch rocznic – stuczterdziestolecia ustanowienia najstarszego polonicum w Rapperswilu oraz dwóchsetlecia urodzin Władysława hr, Platera – twórcy Muzeum Polskiego, Celem konferencji była ocena konfederacji i jej znaczenia w dzisiejszej europejskiej kulturze z perspektywy historyczno-literackiej, ale także promocja obecności Polaków na zamku w Rapperswilu i podkreślenie celowości utrzymania Muzeum Polskiego w dotychczasowej siedzibie, Także propagowanie Muzeum jako miejsca międzynarodowych spotkań historyków, slawistów i literatów.
Otwarcie konferencji zostało uświetnione oficjalnym przekazaniem archiwum Jerzego Stempowskiego, decyzją Rady Bibliotecznej Burgenbibliothek w Bernie, Wydarzenie tej rangi niewątpliwie wpłynęło na zwiększenie zainteresowanie Muzeum Polskim i rozpoczynającą się konferencją w prasie oraz mediach zarówno szwajcarskich, jak i polskich.
Otwarcia konferencji dokonał ambasador Polski w Bernie – Jarosław Starzyk, Słowo wstępne wygłosili: Robert Kostro – dyrektor Muzeum Historii Polski w Warszawie i Anna Buchmann, dyrektor Muzeum Polskiego w Rapperswilu, Władze miasta Rapperswil-Jona reprezentowała dyrektor Wydziału Kultury, Francisca Moor, W swoim wystąpieniu podkreśliła znaczenie wymiany kulturalnej i naukowej w obszarze dwóch kultur.
Dyrektor Burgerbibliothek z Berna dr Christophe von Werdt przekazuje symbolicznie dyr, Muzeum Polskiego w Rapperswilu Annie Buchmann archiwum Jerzego Stempowskiego
Podczas debaty badacze XVIII i XIX wieku z Polski, Niemiec, Francji, Wielkiej Brytanii i Szwajcarii przedstawili najnowsze badania o historycznym znaczeniu i odbiorze konfederacji w Europie, Zostały wygłoszone 22 referaty, Uczestnicy konferencji reprezentowali 15 ośrodków naukowych, Podczas konferencji nastąpiło nie tylko przypomnienie zapomnianych sylwetek Polaków, ale także poruszono problem stanowiący ważną część naszej tożsamości narodowej – sprawę zrywów narodowościowych, ich implikacji historycznych i odwołań literackich.
Przebieg konferencji
Pierwszy dzień obrad poświęcony był Władysławowi hr, Platerowi (referaty prof, H, Florkowskiej-Frančić, A, Niewiadomskiego), historii kolumny barskiej, jej artystycznego wzorca (referat dra A, Badacha) , jak i obrazowi konfederacji, jaki został utrwalony w historiografii angielskiej i litewskiej (referaty Niny Terleckiej-Taylor i prof, R, Šmigelskytė-Stukienė), Dzień zakończył się mszą św, za duszę Władysłąwa hr, Platera w miejscowym kościele pod wezwaniem św, Jana.
Drugi dzień obrad poświęcono rozważaniom nad historycznymi uwarunkowaniami konfederacji, jej przyczynom i skutkom, rolą króla Stanisława Augusta i stosunkiem Rosji, jako nowo tworzącego się państwa imperialistycznego do konfederatów i konfederacji (referaty prof, A, Nowaka, prof, Z, Zielińskiej, prof, A, Waśko, dra A, Stasiaka).
Również aspekt religijny, zarówno motywy religijne, jakie pozostawili konfederaci w naszej tradycji katolickiej, literaturze (dr M, Ślusarska, prof, Krzysztof Koehler), jak również aspekt polityczny – oddźwięk, jaki wywołała konfederacja w Watykanie i jej wpływ na stosunki dyplomatyczne pomiędzy obydwoma państwami zostały przedstawione i dyskutowane (prof, W, Kęder), Literackiej i filozoficznej recepcji konfederacji barskiej, jej międzynarodowemu kontekstowi poświęcone zostały referaty prof, D, Beauvois, prof, M, Zadenckiej, prof, G, Ritza, Profesor Jerzy Łukowski z Birmingham przedstawił dzieje konfederacji radomskiej, która poprzedzała barską.
Tradycyjne zdjęcie "pod kolumną" uczestników konferencji - niestety część uczestników już na nim nie ma, a części jeszcze nie ma...
Referaty trzeciego dnia obrad zostały wygłoszone w dwóch językach : niemieckim i polskim, Konfederacja jako cezura między starym a nowym porządkiem politycznym w Europie, stosunek ówczesnych filozofów wobec zrywu patriotycznego Polaków w obronie zagrożonego upadkiem państwa, nowe znaczenie w wieku XVIII pojęcia wolności były tematami referatów kończących konferencję (dra A, Lawatego, dra T.Merty, dra P, Collmera, i lic, ir, A, Schaera).
W konferencji wzięli udział też historycy spoza Rapperswilu, z ośrodków uniwersyteckich Fryburga i Berna, jak i zainteresowani tematyką słuchacze niezwiązani z ośrodkami badawczymi, Frekwencja na wykładach wynosiła 60-70 osób.
Wysoko oceniono poziom merytoryczny konferencji, Materiały pokonferencyjne ukażą się drukiem.
Program kulturalny
Konferencji towarzyszyły dwie wystawy: „Konfederacja Barska w zbiorach Muzeum Polskiego w Rapperswilu” i „ Pomiędzy Szwajcarią a Polską” – wystawa poświęcona Konstantemu Regamey’mu.
W ostatnim dniu konferencji odbył się koncert „Polnische Musik” organizowany z cyklu „Musiksommer am Zürichsee”, Przy pełnej sali koncertowej, mieszczącej trzysta osób, usłyszeliśmy utwory F, Chopina, I, Paderewskiego i C, Regamey’a w wykonaniu P, Mazurkiewicza, P, Danser i Ch, Boesiger.
.