Od powietrza, głodu, ognia i wojny…

Te działania, z reguły nie przynosiły natychmiastowego skutku, Epidemia się wręcz nasilała, co powodowało poczucie pewnej bezradności, Współcześnie, dzięki rozwojowi medycyny, wiemy z czym walczymy, a naukowcy pracują nad opracowywaniem leków i terapii mających zwalczać skutki epidemii, W tamtych czasach nie było takich możliwości, w związku z czym odwoływano się do innych sił - najczęściej do woli boskiej, Epidemię częstokroć definiowano jako wyraz gniewu Boga, Pogląd ten dotyczył nie tylko chrześcijan, Już w II wieku n.e w Imperium Rzymskim w serię zachorowań epidemiologicznych interpretowano jako gniew bogów, Dlatego też szukano sposobów na przebłaganie Boga, Co jest jednak charakterystyczne dominują zachowania nieracjonalne z punktu widzenia ustalonych kwarantann, czego przykładem mogą być procesje organizowane w krajach katolickich, Przykładem jest procesja zorganizowana w 1630 roku w Mediolanie, w czasie której władze miejskie zmusiły kardynała Federico Borromeo do wzięcia w niej udziału, W krajach protestanckich reakcje były bardzo podobne, W Londynie w 1665 roku tłumy gromadziły się na kazaniach odbywających się m.in, w katedrze londyńskiej, Kazania mogły trwać nawet 7 godzin, a towarzyszyło im wspólne śpiewanie psalmów, Jednocześnie pomimo zgromadzonych zapasów władze Londynu w celu przebłagania stwórcy ogłaszały posty. Czas epidemii to czas izolacji społecznej, która polega nie tylko na kwarantannach, Ludzie unikają siebie nawzajem, co znajduje potwierdzenie we wskaźnikach demograficznych, 9 miesięcy po epidemii liczba urodzeń gwałtownie maleje, co wiadomo z chociażby z statystyk Warszawy z XVIII wieku, Po epidemii następuje zaś nasilenie ślubów, odbywają się wstrzymane wcześniej uroczystości, ale także te wzmagane potrzebą. W sferze religijnej wzmocnieniu ulegają kulty świętych, W krajach katolickich jest dwóch głównych świętych, do których zwracamy się w tym czasie, Pierwszy z nich św, Sebastian, dowódca przybocznej straży Dioklecjana z III wieku, który poniósł śmierć ze względu na swoją wiarę, Często jest przedstawiany ze strzałami wbitymi w ciało, które w czasach epidemii symbolizują strzałę od Boga wystrzeloną w konkretne miasto, stąd skojarzenie z epidemią, Drugi ze świętych to Roch z Montpellier, który zachorował na dżumę w Piacenzy, a następnie został wyrzucony z miasta, Według przekazów przeżył tylko dlatego, że miejscowy pies przynosił mu jedzenie, a gdy jego właściciel zorientował się, że ubywa jedzenia odnalazł Rocha i postanowił się nim zaopiekować. Bicie w dzwony jest pewnego rodzaju przypomnieniem tradycji oraz tego w jaki sposób przeżywano epidemię w przeszłości, Dziś bardziej niż na cud oczekujemy na medycynę, Nie zmienia to jednak faktu, że okres epidemii jest czasem, w którym myślimy o wielu rzeczach w znacznie szerszej perspektywie. Prof, dr hab, Michał Kopczyński Michał Kopczyński - polski historyk, profesor nauk humanistycznych, pracownik Muzeum Historii Polski, a także pracownik Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego, członek redakcji kwartalnika Przegląd Historyczny (2000–2012) oraz Magazynu Historycznego Mówią Wieki (od 2000), Od października 2014 redaktor naczelny Mówią Wieki. Obraz: Apollo razi grotami pomoru, ilustracja do Iliady; Stanisław Wyspiański, 1897 Sebastian Jackowski.