Zmarł Władysław z Gielniowa

Jezu, zbawicielu ludzski,
Proszę ciebie człowiek grzeszny,
Daj mi dar świętej bojaźni,
Jen nie wypędza miłości.

Jezu, krolu miłościwy,
Nad grzeszniki lutościwy,
Daj mi dar wiernej lutości,
Bych opłakał moje złości.
(…)

Przedstawione tu dwie zwrotki to początkowy fragment pieśni modlitewnej Jezu, zbawicielu ludzki autorstwa bernardyna, bł. Władysława z Gielniowa, poety, kaznodziei i jednego z najbardziej oryginalnych znanych z imienia polskich twórców średniowiecznych.

 Był pochodzenia mieszczańskiego, urodził się w Gielniowie około 1440 roku, otrzymując na chrzcie imiona Marcin Jan. W 1462 roku wstąpił do zreformowanego odłamu zakonu franciszkanów zwanych obserwantami lub bernardynami, przyjmując imię Władysława (lub Ładysława).

Jako zakonnik zasłynął swoim dążeniem do surowych formy pobożności, praktykując pokutę (posty, samoumartwienie, biczowania), a zasłużył się również jako aktywny propagator kultu Szymona z Lipnicy. Był również zdolnym administratorem, dwukrotnie w ciągu swego życia sprawując funkcję prowincjała zakonnego (w latach 1487-1490 oraz 1496-1499), rozbudowując i umacniając organizację zakonną oraz dbając o sprawy powierzonej sobie prowincji polskiej na zakonnych kapitułach generalnych w Urbino w 1490  oraz Mediolanie  w 1498 roku. Ostatnie lata życia spędził w Warszawie, pełniąc funkcję gwardiana w tamtejszym klasztorze, w którym to mieście związał się duchowo z księżną mazowiecką Anną Radziwiłłówną.  Tam też zmarł 4 maja 1505 roku w wieku około sześćdziesięciu pięciu lat.

W ciągu swojego długiego, jak na warunki średniowieczne życia  napisał kilkadziesiąt utworów, zarówno polskich, jak i łacińskich, obejmujących  pieśni, modlitwy, utwory hagiograficzne i dewocyjne, ale także poradniki dla współbraci i księży, a słynął również z działalności kaznodziejskiej, choć niestety jego twórczość na tym polu niestety nie została utrwalona w formie pisanej.  Znane są takie polskie utwory, jak Już się anieli wiesieją, Augustus kiedy krolował, Zdrowaś, Królewno wyborna, Godzinki o Niepokalanym Poczęciu NMP oraz wiele, wiele innych.

Jego kult zaczął się rozwijać zaraz po jego śmierci, owocując wyniesieniem go na ołtarze jako błogosławionego, dokonanego przez papież Benedykta XIV dnia 11 lutego 1750 roku. Od 1759 roku jest także Patronem Warszawy.

 

Ilustracja: Pieśn o Bożym vmęczeniu nabożna y barzo piękna wsselkiemu krzesciyaninowi potrzebna : [Inc.:] Jezusa Judasz przedał [...],Władysław z Gielniowa (bł. ; ca 1440-1505), POLONA, Domena Publiczna.