Koronacja 10-letniego Władysława III Warneńczyka na króla Polski

Władysław III Warneńczyk przyszedł na świat 31 października 1424 r. w Krakowie jako pierworodny syn siedemdziesięcioletniego wówczas króla Władysława Jagiełły i jego czwartej żony, Zofii Holszańskiej. Został koronowany w katedrze wawelskiej 25 lipca 1434 r, jednak z powodu młodego wieku nie rządził samodzielnie, a za pośrednictwem swojego opiekuna, biskupa krakowskiego, Zbigniewa Oleśnickiego. Prawdopodobnie dzięki niemu młody władca przyjął również koronę Węgier. Wiązało się to jednak z obietnicą pomocy w starciu z Turkami Osmańskimi, którzy realnie zagrażali południowym granicom kraju. W rezultacie w 1440 r. sejm węgierski zatwierdził powołanie na tron Władysława, który został koronowany 16 lipca tego roku w Białogrodzie Królewskim. Zaraz po koronacji Władysław przeniósł się na Węgry, zostawiając w Polsce dwóch namiestników, którzy pod nieobecność władcy popadli w konflikt.

W 1443 roku Władysław zgodnie z obietnicą podjął zbrojną wyprawę przeciwko Turcji. Wyprawa dowodzona z ramienia władcy przez Jana Hunyadima, jednego z najwybitniejszych polityków i dowódców wojskowych tamtych czasów, zakończyła się zwycięstwem Warneńczyka i podpisaniem 10-letniego rozejmu w Segedynie. Jednak niedługo potem rozejm został zerwany i w 1444 roku król poprowadził nieudaną krucjatę chrześcijańską przeciwko Turkom. Mimo braku poparcia ze strony innych państw, w tym Polski, krucjata początkowo odnosiła sukcesy, jednak zła organizacja doprowadziła do klęski i śmierci króla. Władysław III Warneńczyk poległ 10 listopada w bitwie pod Warną nad Morzem Czarnym. Wokół śmierci władcy krążyły legendy, ponieważ ciała monarchy nigdy nie odnaleziono.

Po śmierci Władysława królem Polski został jego młodszy brat, Kazimierz Jagiellończyk, od 1440 roku wielki książę litewski. Synowie Kazimierza, Jan Olbracht, a następnie Władysław zwany Jagiellończykiem, objęli także tron węgierski w latach 1490-1526.

Porażka wyprawy 1444 roku na długo zakończyła próby usunięcia Turków z Europy. Choć niektórzy podkreślają początkową polityczną stabilizację i rozwój gospodarczy terenów Półwyspu, jednak zajęcie go przez Turków skutkowało odcięciem od Europy i doprowadziło do upadku politycznego i gospodarczego w okresie XVII-XIX w. Bałkany na długo pozostały peryferyjnym obszarem cywilizacji europejskiej.

Ilustracja: Władysław III Król Polski, Jan Feliks Piwarski (1794-1859) na podstawie wzoru Marcello Bacciarelliego (1731-1818), litografia z ok. 1820-23 r., domena publiczna, http://polona.pl/item/13466969/0/