Pokój w Namysłowie

Konflikt z Luksemburgami należał do najistotniejszych czynników w polityce zagranicznej Kazimierza Wielkiego. Źródłem był wzrost wpływów czeskich na Śląsku, gdzie kolejne państewka poddawały się pod władzę luksemburskich dynastów. Dodatkowo relacje pogarszało bliskie związanie się Kazimierza z cesarzem Ludwikiem IV Wittelsbachem, wielkim wrogiem Luksemburgów, którzy poważnie aspirowali do korony cesarskiej. W 1345 r. Jan Luksemburski zaatakował sojusznika polskiego (i cesarskiego), księcia Bolka II świdnickiego. Pociągnęło to za sobą odpowiedź Kazimierza Wielkiego, który złupił księstwo opawskie. Czesi podeszli pod Kraków i zaczęli go oblegać, ale w wyniku porażek pod Lelowem i Będzinem oraz działań węgierskich sojuszników Kazimierza Jan wycofał się do Czech. W tym samym roku podpisany został rozejm między Janem a Bolkiem II. Luksemburgowie starali się przy tym wykorzystać papieskie wpływy do tego, aby Kazimierz nie wznowił działań wojennych, ale sprzymierzył się z nimi przeciw cesarzowi.

Sytuacja międzynarodowa szybko się jednak wówczas komplikowała. W 1346 r. zmarł Jan Luksemburski, a w następnym roku jego przeciwnik Ludwik Wittelsbach. Królem Czech i zarazem cesarzem Niemiec został Karol IV Luksemburg. Ten zdolny władca, dysponujący znacznie większym potencjałem niż jego poprzednik na tronie czeskim, zaczął obracać sytuację na Śląsku na swoją korzyść. W 1348 r. cesarz wyraźnie potwierdził swoje prawa do księstw ślaskich, a następnie dokonał inkorporacji tej dzielnicy oraz Łużyc do Korony Świętego Wacława, czyli Czech.

Poważnie osłabiło to Kazimierza Wielkiego, który musiał w tej sytuacji zgodzić się na układ z Karolem. Dlatego też w 1348 r. zawarto pokój w Namysłowie, który formalnie kończył wojnę między oboma państwami. Zobowiązano się do wzajemnej przyjaźni oraz współdziałania. Władca czeski poparł działania rewindykacyjne polskiego króla, za co miał zostać finansowo wynagrodzony. Układ ten nic nie zmieniał w stosunkach terytorialnych, ale wyznaczał istotny przełom w dziejach stosunków między Czechami a Polską.

M. G.-K. 

Ilustracja: Cazimir III Roy de Pologne, miedzioryt z XVII w., Polona, CC-BY-NC.