Zmarł Dow Ber z Międzyrzecza

Chasydyzm to ruch religijny powstały na Podolu w XVIII w., mający na celu odnowę religijności wyznawców judaizmu. Stał się on ujściem dla społecznego fermentu na ziemiach wschodniej Rzeczypospolitej w XVII i XVIII w.

Założycielem ruchu był Baal Szem Tow z Międzyboża - Beszt (ok. 1700-1760). Chasydzi nie wykształcili jednolitej doktryny: nauki poszczególnych cadyków były odmienne, ale miały wspólne podłoże - idee kabały luriańskiej.

Chasydyzm zyskał popularność dopiero po śmierci Beszta. Przyczynili się do tego jego dwaj uczniowie. Jednym z nich był Dow Ber z Międzyrzecza. Po śmierci swojego mistrza został twórcą organizacji ruchu. Z kolei jego uczniowie zapoczątkowali większość dynastii chasydzkich cadyków, które rozeszły się po całej Rzeczypospolitej. Każdy cadyk wybrany przez Boga był doskonały, pełnił rolę przewodnika duchowego, stawał się łącznikiem miedzy Bogiem a jego wyznawcami. Przywództwo we wspólnocie po śmierci cadyka obejmował jego uczeń, najczęściej syn. Ruch skutecznie opierał się ostrej kontrakcji tradycjonalistów. Stał się również potężną konkurencją dla zataczającej coraz szersze kręgi Haskali (ruchu oświecenia żydowskiego). Zachwycał prostotą, magią i nietuzinkowym obrządkiem modlitw: chasydzi modląc się śpiewają, kołyszą się, tańczą, a w niektórych źródłach można znaleźć informację o wykonywaniu fikołków!

W XIX w. jednym z najbardziej wpływowych ośrodków chasydyzmu w rdzennej Polsce stała się Góra Kalwaria, dzięki charyzmatycznej osobowości cadyka Altera.

Do dziś ogromną część wyznawców judaizmu stanowią chasydzi. Są jednymi z najbardziej ortodoksyjnych członków żydowskiej wspólnoty. Nie wszyscy wiedzą, że ruch ten narodził się na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej.

I. Ł.

Ilustracja: rabin Dow Ber z Międzyrzecza Podlaskiego, rysunek anonimowego autora, Żydowski Instytut Historyczny, CC-BY-NC.