Założenie przez Floriana Unglera drukarni w Krakowie

Pierwsze stałe drukarnie pojawiły się na ziemiach polskich na początku XVI w. Gwałtowny rozwój rodzimej sztuki typograficznej  w tym okresie był możliwy dzięki działalności w poprzednim stuleciu efemerycznych warsztatów drukarskich, prowadzonych przez przybyszów z zagranicy. Krótkotrwałe, lecz aktywne funkcjonowanie tych ośrodków wywarło znaczący wpływ na uświadomienie polskiego społeczeństwa, które dostrzegło potrzebę posiadania własnych, miejscowych pracowni drukarskich. Najlepsze warunki do ich zakładania istniały w Krakowie. Wpłynęło na to kilka czynników, m.in. poprawa sytuacji materialnej mieszczaństwa oraz systematyczny rozwój Akademii Krakowskiej.

Za datę początkową istnienia stałych polskich drukarni w Krakowie uznaje się rok 1503, kiedy to Jan Haller sprowadził z Niemiec typografa Kaspra Hochfedera i urządził mu warsztat  we własnym domu. 25 lipca 1510 r. rozpoczęła działalność pracownia Floriana Unglera. Dzieje jego oficyny przypadają na lata 1510-1516 (tzw. pierwsza drukarnia) oraz 1521-1536 (tzw. druga drukarnia, której egzystencja kończy się wraz ze śmiercią właściciela). W okresie 1516-1521 Ungler kierował wydawnictwem swojego konkurenta, Hallera.

Zasługi Unglera dla drukarstwa narodowego są nieocenione. W 1523 r. wydano w jego warsztacie Raj duszny Biernata z Lublina, który uznaje się za pierwszą książkę  w języku polskim. Swoje dzieła powierzali mu wybitni polscy humaniści, m.in. Paweł  z  Krosna i Jan Dantyszek. To właśnie tutaj opublikowano rozprawę Stanisława Zaborowskiego Orthographia seu modus recte scribendi et legendi..., w której autor starał się znormalizować zasady polskiej pisowni. Znaczącym dokonaniem pracowni Unglera było także wydrukowanie map Polski, Wielkiego Księstwa Litewskiego oraz krajów ościennych opracowanych przez Bernarda Wapowskiego. Zastosowana innowacja techniczna (wytłoczenie napisów czcionkami ruchomymi przy wykorzystaniu oddzielnej formy) pozwoliła na osiągnięcie doskonałych efektów.

MP
 
Zdjęcie: strona z wydanego przez Unglera modliewnika Raj Duszny Biernata z Lublina, Wikimedia Commons, CC BY-SA.