Na Zamku Królewskim w Warszawie uroczyście otwarto wystawę „Pod wspólnym niebem…”

Dawna Rzeczypospolita była krajem będącym w I lidze europejskiej – powiedział w środę na wernisażu wystawy „Pod wspólnym niebem. Rzeczpospolita wielu narodów, wyznań i kultur (XVI-XVIII w.)” Dyrektor Robert Kostro z Muzeum Historii Polski, które jest głównym organizatorem wystawy. Ekspozycja przybliża bogactwo kulturowe Rzeczypospolitej Obojga Narodów.

Głównym przesłaniem wystawy „Pod wspólnym niebem…” jest przedstawienie fenomenu dawnej Rzeczypospolitej – jednego z najbardziej zróżnicowanych językowo, wyznaniowo i kulturowo państw nowożytnej Europy. Ekspozycja przypomina współczesnym widzom, że na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej, gdzie obecnie istnieją różne państwa i narody, prawie dwa i pół stulecia funkcjonowało państwo zamieszkane przez wiele grup narodowościowych i etnicznych. Państwo to było przykładem tolerancji i pokojowego współżycia mniejszości – mówił Dyrektor Kostro na uroczystym otwarciu ekspozycji w dniu 2 maja 2012 r.


Uroczyste otwarcie wystawy

Od lewej: Robert Kostro - Dyrektor Muzeum Historii Polski, Maciej Klimczak - Podsekretarz Stanu w Kancelarii Prezydenta RP, Przemysław Mrozowski - Zastępca Dyrektora Zamku Królewskiego w Warszawie


„Środkowoeuropejska wspólnota narodów, wyznań i kultur od XVI do XVIII w. zasługuje na uznanie za najpełniejszy zwiastun dzisiejszego projektu społeczeństwa wielokulturowego. Pamięć o niej powinna stać się elementem wspólnego dziedzictwa całej Unii Europejskiej. Ideały, w imię których razem ją obecnie budujemy, swoimi korzeniami sięgają daleko w głąb naszej polsko-litewskiej historii” – napisał w odczytanym podczas uroczystości liście Prezydent RP Bronisław Komorowski, który wystawę objął honorowym patronatem.

Podsekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta Maciej Klimczak powiedział, że tytuł wystawy tłumaczy i określa przestrzeń, w której należy szukać fenomenu dawnej Rzeczypospolitej. Jej walorami były „różnorodność, bogactwo form artystycznych, zdolność przystosowania do zmieniających się warunków życia, a także umiejętność wchłaniania oraz korzystnego czerpania z doświadczeń zewnętrznych”. Jak wyjaśnił, „wszystkie te czynniki kształtowały polską kulturę, świadczyły o potędze państwa i dawały siłę przetrwania Rzeczypospolitej w trudnych czasach”.

Minister Klimczak przypomniał, że po całkowitej utracie przez Rzeczypospolitą niepodległości w 1795 r., dzięki kulturze powstałej pod wspólnym niebem, istniała sprawa polska, która stanowiła uniwersalne przesłanie zrozumiałe m.in. dla Włochów, Węgrów, Ukraińców, Rosjan i Niemców. „Kiedy we Francji wznoszono okrzyki ‘Vive la Pologne’, nie dotyczyły one realnego kraju nad Wisłą, lecz bliskiej ludziom idei walki z przemocą i zniewoleniem. Te idee leżały u podstaw szczególnego fenomenu kultury staropolskiej” – tłumaczył.

Dyrektor Muzeum Historii Polski Robert Kostro powiedział, że wystawa stanowi „zwrot ku czasom, kiedy Polska była niepodległa”. Jak zauważył, współcześnie w Polsce brakuje dojrzałej myśli dotyczącej czasów świetności kraju, kiedy „Rzeczpospolita potrafiła się sama rządzić”.

„Dawna Rzeczpospolita była krajem, który bez wątpienia był w I lidze europejskiej” – podkreślił Kostro. Zwrócił uwagę, że silna pozycja kraju nie wynikała z podbojów, ale z rozwoju w warunkach pokojowych. Kostro nawiązał do słów papieża Jana Pawła II, który mówił: „Od Unii Lubelskiej do Unii Europejskiej”.

Zdaniem Dyrektora MHP, wyobraźnia, także polityczna, nie może abstrahować od tradycji i historii. „Historia może być elementem łączącym. (...) Dialog między Polską a sąsiadami, m.in. Litwą, jest potrzebny, a historycy nie powinni się zniechęcać trudnymi okolicznościami politycznymi” – przekonywał.

Współautor scenariusza wystawy dr hab. Igor Kąkolewski wyjaśnił, że ekspozycja ma za zadanie rozpowszechniać wiedzę o „udanym eksperymencie wielokulturowości”. To właśnie w epoce nowożytnej, dzięki przybyszom z zagranicy, w Rzeczypospolitej miał miejsce transfer wzorców kultury i technologii. „Ta wystawa jest poświęcona w dużej części ‘wmieszkanym Polakom’, czyli tym cudzoziemcom, którzy przybywali na ziemie Rzeczypospolitej i przynosili tutaj swój bezcenny wkład w kulturę staropolską, która jest nieodzowną częścią naszej współczesnej kultury (...). Bez nich nie byłoby nas takimi, jakimi jesteśmy dziś” – ocenił.

Ekspozycja składa się z sześciu części. Dwie pierwsze przybliżają zjawisko wielokulturowości z perspektywy całego państwa, koncentrując się na takich zagadnieniach jak fenomen staropolskiego federalizmu, skład etniczny i wyznaniowy społeczeństwa. Dwa kolejne fragmenty wystawy stopniowo zawężają perspektywę, koncentrując się na problematyce tożsamości regionalnych i lokalnych oraz sposobach funkcjonowania jednostek w społeczeństwie wielokulturowym. Kolejna część przybliża kwestię oddziaływania wieloetniczności na ówczesną kulturę. Ekspozycję kończy prezentacja „Co nam zostało z tamtych lat”, przybliżająca widzom to, co w Polsce, a także na terenach dawnej Rzeczypospolitej, zostało z tamtego okresu.

Wśród cennych eksponatów, na wystawie znajdują się m.in. oryginalny widymat, czyli potwierdzenie zawarcia Unii Lubelskiej podpisane przez króla Zygmunta Augusta, i różaniec króla Stefana Batorego.

Oprócz eksponatów i dokumentów z epoki autorzy wystawy wykorzystują nowoczesne technologie wizualne. Dzięki nim możliwa jest m.in. atrakcyjna prezentacja panoram wielu miast we wczesnej epoce nowożytnej, a także mało znanych szkiców gdańszczanina Martina Grunewega z jego licznych podróży po Rzeczypospolitej na przełomie XVI i XVII w.

Wystawa „Pod wspólnym niebem…”, przygotowana przez Muzeum Historii Polski w Warszawie, będzie czynna od czwartku (03.05.2012 r.) do końca lipca na Zamku Królewskim w Warszawie. Honorowy patronat nad ekspozycją objął prezydent Bronisław Komorowski. Patronem medialnym wystawy jest Polska Agencja Prasowa.

za dzieje.pl, (PAP) wmk/ hes


F O T O R E L A C J A



Goście wernisażu wystawy




Monika Matwiejczuk - kuratorka wystawy (MHP)



Od lewej: Robert Kostro - dyrektor Muzeum Historii Polski, ks. Zbigniew Stankiewicz - arcybiskup Rygi, Maciej Klimczak - podsekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta RP




Pierwsi zwiedzający









Więcej o wystawie - kliknij
2012-05-02