Projekt edukacyjny „Najjaśniejsza Rzeczpospolita”

Nasza kultura przesiąknięta jest szlacheckimi tradycjami, a Pierwsza Rzeczpospolita nadal funkcjonuje jako ważny punkt odniesienia w polskiej historiografii i stanowi o naszej świadomości historycznej i literackiej.

W naszych wyobrażeniach o tamtym okresie dominuje jednak wizja ukształtowana przez dzieła Henryka Sienkiewicza, a obecnie coraz częściej twórczość filmową opartą na tych dziełach.


Naradzająca się szlachta. Rys. J. P. Norblin. Sejm Polski, Jerzy Lileyko


Celem niniejszego konkursu jest przybliżenie Rzeczypospolitej szlacheckiej w jej kształcie instytucjonalnym. Kolegium jezuickie, sądy i sejmiki są instytucjami, które kształtowały postawy szlachty, a jednocześnie, w wypadku dwóch ostatnich były polem działalności obywatelskiej.

Mając na celu przybliżenie uczniom sposobu funkcjonowania tych instytucji, a także postaw i wartości jakie prezentowali tworzący je ludzie,

Ogłaszamy konkurs tematyczny pod hasłem 
 
„Obywatel Pierwszej Rzeczypospolitej.
W szkole, w sądzie, na sejmiku”
 
na inscenizację przedstawiającą wydarzenia z życia szlachty polskiej.

Konkurs skierowany jest do uczniów szkół ponadpodstawowych.

Efektem końcowym pracy zespołów biorących udział w konkursie powinny być scenariusze inscenizacji zawierające m.in. opis przedstawianej sytuacji, ilość uczestników, treść wypowiedzi (dialogów).

Scenariusz powinien opierać się przede wszystkim na źródłach, których przykłady zamieszczone są na stronie internetowej Muzeum Historii Polski. W pracy nie może zabraknąć również opisu niezbędnych w przedstawieniu inscenizacji rekwizytów i kostiumów o charakterze symbolicznym.

Inscenizacje na podstawie scenariuszy zakwalifikowanych do finału zostaną zaprezentowane przez autorów podczas Święta Muzeum 10 czerwca, a ich autorzy otrzymają wartościowe nagrody rzeczowe. Inscenizacje zostaną sfilmowane, a kopie nagrania udostępnione autorom inscenizacji.


Źródła:

  • Akta sejmikowe województwa krakowskiego. T. V 1681 - 1696, Wrocław – Warszawa – Kraków – Gdańsk – Łódź 1984.

  • J. Kitowicz, Opis obyczajów za panowania Augusta III, Warszawa 1985 (i inne wydania).

  • Konstytucje Towarzystwa Jezusowego wraz z przypisami Kongregacji Generalnej XXIV oraz Normy Uzupełniające przyjęte przez tę samą Kongregację, Kraków 2001.

  • M. Matuszewicz, Diariusz życia mego, Warszawa 1986, t. 1-2.

  • J. Ch. Pasek, Pamiętniki, wiele wydań.

  • M. Wrede, Sejmy i sejmiki Pierwszej Rzeczypospolitej: dokumenty w zbiorach Biblioteki Narodowej, Warszawa 1999.

  • Wybór tekstów źródłowych z dziejów sądownictwa polskiego do 1795 r., Wrocław 1976.
Opracowania:

  • M. Bogucka, Staropolskie obyczaje w XVI – XVII w., Warszawa 1994.

  • J. S. Bystroń, Dzieje obyczajów w dawnej Polsce, wiek XVI – XVIII, t. I – II, Warszawa 1994.

  • M. Kamler, Świat przestępczy w Polsce XVI i XVII stulecia, Warszawa 1991.

  • W. Kriegseisen, Sejmiki Rzeczypospolitej szlacheckiej w XVII i XVIII wieku, Warszawa 1991.

  • Z. Kuchowicz, Człowiek polskiego baroku, Łódź 1992.

  • W. Łoziński, Obyczaje na Czerwonej Rusi w pierwszej połowie XVII wieku, Warszawa 2005.

  • Obyczaje w Polsce. Od średniowiecza do czasów współczesnych, red. A. Chwalba, Warszawa 2006.

  • Wkład jezuitów do nauki i kultury Rzeczypospolitej Obojga Narodów i pod zaborami, red. I. Stasiewicz – Jasiukowa, Kraków – Warszawa 2004.

Rezultaty finału:
I miejsce Gimnazja
Gimnazjum Publicznego im. Jana Pawła II w Gozdowie, pod opieką p. Mileny Kalinowskiej – Cajzer (kategoria: sejmik)

I miejsce. Licea
XXVI Liceum Ogólnokształcącego w Warszawie, pod opieką p. Magdaleny Wiśnioch (kategoria: kolegium jezuickie)

Zobacz reportaż z finału

Inscenizacje oceniało jury w składzie:
Małgorzata Żaryn (Muzeum Historii Polski)
Adam Biedrzycki (Teatr Polski)
Michał Zarychta (Muzeum Historii Polski)
2009-05-04