Historycy o roli filmu w polityce zagranicznej

Film historyczny, jako narzędzie polityki zagranicznej, był tematem spotkania w Wilnie historyków z Polski, Litwy i Niemiec 15. marca 2012 r. Debata odbyła się w ramach projektu „Dialog pamięci kulturowych w przestrzeni ULB (Ukraina, Litwa, Białoruś)”, realizowanego przez Muzeum Historii Polski i Instytut Historii Litwy.

Celem spotkania była próba odpowiedzenia na pytanie, w jakim celu film historyczny wykorzystywany jest w polityce zagranicznej i jaka jest jego skuteczność.


Uczestnicy debaty

Poprzez ukazanie Republiki Kozackiej w XVII w. w dwóch filmach – polskiej produkcji z 1999 r. Jerzego Hoffmana „Ogniem i Mieczem” i produkcji rosyjskiej z 2009 r. Władimira Bortko „Taras Bulba” – trzej prelegenci: Martin Aust z Uniwersytetu w Monachium, Mirosław Nagielski z Uniwersytetu Warszawskiego i Aurimas Szvedas z Uniwersytetu Wileńskiego zastanawiali się nad obecnymi stosunkami polsko-ukraińskimi i rosyjsko-ukraińskimi, a także nad rolą filmu w formowaniu pewnych stereotypów i mitów.

Jak powiedział PAP Nagielski, „film historyczny w formowaniu społecznego światopoglądu odgrywa coraz większa rolę”, gdyż dociera do milionowego audytorium. Odnosząc się do filmu Hoffmana Nagielski podkreślił koncepcję polskiej kinematografii „idącej bardziej w kierunku pojednania, a nie podkreślania odrębności”.

Szvedas, który zajmuje się analizą związków między filmem historycznym a polityką, odnotował, że „reżyserzy czasami, nie zdając sobie z tego sprawy, stają się historykami”. „Film może formować negatywne stereotypy, ale może też mieć bardzo korzystny wpływ” – powiedział i wskazał na polską kinematografię jako na pozytywny przykład.

Szvedas podkreślił, że „na Litwie rola filmu historycznego nie razie nie jest w pełni doceniana” tak jak w Polsce czy w Rosji. „Brakuje funduszy, brakuje zaangażowania i odpowiedniej polityki państwa” – wyjaśnił litewski historyk. Dlatego, jego zdaniem, ważne są dyskusje, które „przynajmniej przybliżają wagę tego tematu”.

Debata odbyła się w ramach projektu „Dialog pamięci kulturowych w przestrzeni ULB (Ukraina, Litwa, Białoruś)”, realizowanego przez Muzeum Historii Polski i Instytut Historii Litwy.

Celem projektu jest walka ze stereotypami wpływającymi negatywnie na stosunki międzypaństwowe. Obejmuje on 12 wykładów i dyskusji, które odbywają się na przemian w Wilnie i w Warszawie, i zakończą się w czerwcu.

Pierwsza debata z cyklu odbyła się w listopadzie ubiegłego roku. Czwartkowa dyskusja była ósmą z kolei.

Z Wilna Aleksandra Akińczo (PAP)
za: dzieje.pl
2012-03-15