Cenna pamiątka po Aleksandrze Ładosiu w zbiorach Muzeum Historii Polski

Zbiory Muzeum Historii Polski w Warszawie powiększyły się o kolejny cenny obiekt. Jest to srebrny pucharek, należący do Aleksandra Ładosia, ambasadora polskiego w czasie II Wojny Światowej w szwajcarskim Bernie, ratującego Żydów w ramach tzw. Grupy Ładosia.


Pucharek podarowany został polskiemu dyplomacie, Aleksandrowi Ładosiowi, przez pracowników Konsulatu Generalnego RP w Monachium w 1931 roku. Na obiekcie wygrawerowano dedykację: „P. Min. Al. Ładosiowi wdzięcz. współprac. Kons. Gen. Monachium 1931”.

Aleksander Ładoś (1891-1963) był polskim dyplomatą, politykiem i publicystą. Studiował historię na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. Po odzyskaniu niepodległości rozpoczął pracę w MSZ. Uczestniczył w rozmowach polsko-sowieckich w Mińsku oraz Rydze w latach 1920-21. Od 1 grudnia 1923 do 6 sierpnia 1926 roku był posłem RP w Rydze. Od 1927 do 1931 roku był konsulem generalnym RP w Monachium. Zwolniony z MSZ po objęciu teki wiceministra przez Józefa Becka. Do wybuchu drugiej wojny światowej zajmował się publicystyką polityczną.

Od października do grudnia 1939 roku pełnił rolę ministra bez teki w rządzie Władysława Sikorskiego, natomiast od maja 1940 do lipca 1945 roku piastował funkcję posła RP w Bernie w randze chargé d’affaires. W okresie pobytu w Szwajcarii zorganizował tzw. Grupę Ładosia, zwaną również Grupą Berneńską. Zajmowała się ona wydawaniem południowoamerykańskich paszportów polskim Żydom. Operacji nadano kryptonim „sprawy paszportowe”. Stosowano w niej druki paszportowe oraz poświadczenia obywatelstwa, m.in. Paragwaju, Peru, Hondurasu i Haiti. W ten sposób próbowano ocalić przed Zagładą ok. 8 do 10 tysięcy Żydów, z których kilka tysięcy uniknęło śmierci.  Do chwili obecnej udało się zidentyfikować blisko 3000 osób, którym wydano fałszywe dokumenty.

Ładoś opiekował się również żołnierzami Drugiej Dywizji Strzelców Pieszych gen. Bronisława Prugar-Ketlinga, którzy zostali internowani w Szwajcarii po walkach we Francji w 1940 roku.

 W lipcu 1945 roku wystąpił ze służby dyplomatycznej, po uznaniu przez Szwajcarię Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej. Do 1946 roku mieszkał w Lozannie, następnie wyjechał do Francji. W 1960 roku powrócił do Polski, zmarł w Warszawie 29 grudnia 1963 roku. Pochowany został na Cmentarzu Powązkowskim. Aleksander Ładoś został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski oraz, pośmiertnie, Medalem Virtus et Fraternitas, jak również odznaczeniami łotewskimi, rumuńskimi i jugosłowiańskimi.

 Więcej na temat działalności Grupy Ładosia na portalu dzieje.pl: TUTAJ 

Fot. Pucharek ze zbiorów Muzeum Historii Polski podarowany polskiemu dyplomacie, Aleksandrowi Ładosiowi, przez pracowników Konsulatu Generalnego RP w Monachium w 1931 roku. MHP/T. Nowacki

2020-05-29