90 ikon dwudziestolecia (1918-1939)

Plebiscyt Muzeum Historii Polski, „Rzeczpospolitej” i Onet.pl który miał miejsce w 2008 roku z okazji 90. rocznicy odzyskania niepodległości

Z okazji 90. rocznicę odzyskania niepodległości Muzeum Historii Polski przygotowało wystawę "Dwudziestolecie. Oblicza nowoczesności". Przez 90 dni na Zamku Królewskim w Warszawie można zobaczyć i poznać symbole II RP - postacie, miejsca i przedmioty.

Ludzka wyobraźnia karmi się symbolami. Proponujemy zatem wybranie ikon epoki, które kojarzą się z dwudziestoleciem międzywojennym, jego dokonaniami i atmosferą. Wiele z nich cieszyło się w tamtych czasach wielką popularnością, na tyle dużą, że dziś z pewnością nazwalibyśmy je "kultowymi". Niektóre z nich przetrwały, inne odeszły na zawsze.

fot. NAC


Ikona to słowo pochodzące z języka starogreckiego. Oryginalnie oznaczało obraz sakralny, przedstawiający postacie świętych. Dzisiaj ikona to określenie symbolu i wzoru do naśladowania. Posługujemy się nim m.in. wskazując podziwianych artystów i ludzi o niekwestionowanym prestiżu i reputacji. Ikona może też oznaczać przedmiot, symbol epoki, kraju, zjawiska.

Wiemy, kogo i co można by nazwać ikoną naszych czasów, ale czy pamiętamy tych, których życie i postawa zdecydowały o naszej teraźniejszości? Czy pamiętamy o symbolach, bez których nasza codzienność byłaby znacznie uboższa? Czy zdajemy sobie sprawę, że krótki czas dzielący pierwszą i drugą wojnę światową - dla nas, Polaków znaczył więcej niż stulecia dla innych narodów?

W latach 20. i 30. w polityce, sztuce, kulturze i codziennym życiu pojawiły się postaci wykształcone w różnych miejscach na świecie, z różnym doświadczeniem i poglądami politycznymi. Jedno, co ich łączyło to wielkie zaangażowanie, talent, pragnienie, aby Polska na zawsze już pozostała wolna, ale i by odpowiadała na wyzwania swoich czasów. Może właśnie ta pasja spowodowała, że 20 lat okresu międzywojennego stało się czasem wielkich dokonań i osiągnięć.

Polska polityka obfitowała w wybitne, choć często trudne osobowości: Józef Piłsudski i Roman Dmowski, Ignacy Paderewski i Gabriel Narutowicz, Wincenty Witos i Władysław Grabski i wielu innych. Rodził się polski teatr i sztuka aktorska – młodych adeptów uczyły takie znakomitości, jak: Ludwik Solski, Karol Adwentowicz, Juliusz Osterwa i Stefan Jaracz.

Polskie aktorki i piosenkarki cieszyły się sławą nie tylko w Polsce, ale również w innych krajach. Mało kto wiedział, że piękna Pola Negri i tajemnicza Hanna Ordonówna nie miały nic wspólnego z arystokracją, a ich wykształcenie pozostawiało wiele do życzenia. Polscy literaci zbierali się w małych, zadymionych knajpkach na twórcze dyskusje, zakładano kabarety, pisano i tworzono z tak wielką energią, jakby świat miał się skończyć następnego dnia. W ciągu kilku lat zbudowano Gdynię – miasto i nowoczesny port, którego aktywność szybko prześcignęła wielkość przeładunków w Gdańsku. Młodzi mężczyźni podbijali ulice miast na swoich maszynach – ogromną popularnością cieszył się na przykład polski motocykl „Sokół”. Bywano w eleganckim, luksusowym Bristolu, a w sobotnie wieczory szczególną popularnością cieszyły się rauty w Astorii. Jeśli aromatyczna kawa i wyśmienite ciastko – to tylko u Bliklego, natomiast zakupy - u braci Jabłkowskich.

Nasi konstruktorzy tworzyli nowoczesne konstrukcje samolotów cywilnych i wojskowych. Piloci Żwirko i Wigura wygrywali międzynarodowe zawody, pozostawiając daleko w tyle lotników z innych krajów.
Polscy architekci z dumą projektowali imponujące budynki. Prudential w Warszawie, kompleks wyścigów na Służewców czy fara Św. Rocha w Białymstoku należą do interesujących na skalę europejską osiągnięć ówczesnej architektury.

Polska rzeczywiście odradzała się z popiołów i rosła w błyskawicznym tempie, mocno i wyraźnie zaznaczając swoją obecność na mapie.

Chcielibyśmy wraz z Państwem ocalić ikony dwudziestolecia od zapomnienia. Zabawmy się w sporządzenie rankingu 90 ikon Polski międzywojennej. Już od dziś przedstawiamy 90 ikon, które wybraliśmy wraz z Muzeum Historii Polski i „Rzeczpospolitą”. Mogą Państwo wziąć udział w naszym internetowym plebiscycie i wybrać największe symbole tamtej epoki.


Głosowanie

Głosować można w następujących kategoriach:

POLITYKA

ARCHITEKTURA, MIEJSCA

NAUKA, EDUKACJA

PRODUKT, FIRMY, TECHNIKA

STYL ŻYCIA

KULTURA

Od 21 listopada do 5 grudnia (godzina 0.00) można oddać głos na kandydatury z listy nominowanych.

Jak głosować?

  • Zaznaczyć obiekty, które wybierasz - jeden z każdej kategorii,
  • Podaj swój adres e-mail i kliknij "wyślij",
  • Na podany przez Ciebie adres zostanie przesłana wiadomość z prośbą o potwierdzenie Twojego głosu,
  • Po kliknięciu w otrzymany link, Twój głos zostanie ostatecznie zarejestrowany,
  • Z jednego adresu mailowego można zagłosować tylko raz,
  • Głosowanie trwa do 5 grudnia do godziny 0.00.

Wyniki plebiscytu

Poniżej podajemy trzy pierwsze miejsca z każdej kategorii:

Architektura/Miejsce

Gdynia – 3.598 głosów
Centralny Okręg Przemysłowy – 1.921 głosów
Gmach Sejmu Śląskiego – 986 głosów

Polityka
Józef Piłsudski – 5.541 głosów
Roman Dmowski – 3.840 głosów
Ignacy Jan Paderewski – 916 głosów

Nauka/Edukacja
Enigma – 2.558 głosów
Stefan Banach – 1.705 głosów
„Elementarz” Mariana Falskiego – 1.372 głosów

Produkt/Firma/Technika
Łoś (PZL-37) – 2.420 głosów
ViS – 1.704 głosów
Piwo Haberbusch-Schiele – 1.549 głosów

Styl życia
Św. Faustyna Kowalska – 1.426 głosów
Polskie Radio – 1.148 głosów
Koziołek Matołek – 1.055 głosów

Kultura

Stanisław I. Witkiewicz (Witkacy) – 2.340 głosów
Jan Kiepura – 1.116 głosów
Skamander – 785 głosów


Jednak wyniki te nie pójdą do kosza czy przepastnych szaf. Muzeum Historii Polski wyda na rok 2009 unikatowy kalendarz, którego ilustracjami będą właśnie zwycięskie ikony. 

Organizatorzy: Muzeum Historii Polski, „Rzeczpospolita” i rp.pl, Onet.pl
Partner: Narodowe Archiwum Cyfrowe


2009-05-08