Otwarcie wystawy „Od Horodła do Horodła”

„Od Horodła do Horodła. Unia horodelska: dzieje i pamięć (1413-2013)‟ to tytuł wystawy przygotowanej przez Muzeum Zamojskie i Muzeum Historii Polski, którą można oglądać do 30 listopada w Zamościu. Ekspozycja towarzyszy obchodom 600-lecia unii w Horodle, a honorowy patronat nad nią objął prezydent RP Bronisław Komorowski.


“Unia horodelska jest ważnym momentem w historii. To jest moment umocnienia związku Polski z Litwą. To też jest moment, do którego potem przez stulecia, a zwłaszcza w XIX wieku, Polacy się często odwoływali, jako do tego ważnego punktu pamięci o jedności narodów. Pamięć o Unii jest ważna i inspirująca również dla nas” – powiedział na otwarciu wystawy dyrektor Muzeum Historii Polski Robert Kostro.

W Muzeum Zamojskim eksponowane są XVI-wieczne pergaminowe dokumenty: potwierdzenie przez Zygmunta Starego unii horodelskiej z 1529 r., oryginał unii mielnickiej z 1501 r. oraz dokument Zygmunta Augusta potwierdzający unię lubelską z 1569 r. Można też zobaczyć kopie wszystkich unii polsko-litewskich aż do Konstytucji 3 Maja. Na specjalnych planszach wypisano informacje o historii i idei poszczególnych unii, a także charakterystykę szlachty dawnej Rzeczypospolitej.

Oprócz dokumentów na wystawie wyeksponowano dawne ryciny Wilna, Grodna, Krakowa, Warszawy, Horodła i innych miast Rzeczypospolitej i Litwy. Można też zobaczyć broń i monety z XIV i XV wieku. Przygotowano też multimedialną prezentację m.in. rusko-bizantyjskich malowideł znajdujących się w kaplicy Św. Trójcy w zamku w Lublinie, które powstały w tym samym okresie, gdy podpisywana była unia w Horodle.

Drugim nurtem wystawy są świadectwa związane z XIX i XX-wiecznymi wysiłkami zmierzającymi do pielęgnowania pamięci o unii polsko-litewskiej. Jednym z ważniejszych wydarzeń wyeksponowanych na wystawie jest zjazd horodelski w 1861 r. w 448. rocznicę unii horodelskiej. Odbyła się wtedy manifestacja patriotyczna z udziałem kilku tysięcy osób, która miała ukazać unię jako związek trzech narodów. Manifestacja miała miejsce po obu stronach Bugu, który wtedy stanowił granicę i władze nie zezwoliły na przekroczenie go. Ludzie przybyli z zachodu zgromadzili się w Horodle, a przybyli ze wschodu – w Uściługu po drugiej stronie rzeki.

Na wystawie można zapoznać się z fragmentami aktu odnowienia unii uchwalonego w 1861 r. i zobaczyć patriotyczną pocztówkę z przełomu XIX i XX wieku przedstawiającą połączone herby Królestwa Polskiego, Wielkiego Księstwa Litewskiego i Księstwa Ruskiego. Są też fotografie kopca usypanego w Horodle w 1924 r. i krzyża, który został tam umieszczony oraz publikacje książkowe i pisma wydawane w rocznice unii, m.in. poemat Marii Konopnickiej „Przez głębię‟ poświęcony zjazdowi horodelskiemu w 1861 r.

Wersja planszowa ekspozycji „Od Horodła do Horodła. Unia horodelska: dzieje i pamięć (1413-2013)‟ zaprezentowana została 29 września w Horodle. Obecnie można ją oglądać w Zamościu do końca października, a następnie w listopadzie 2013 roku zostanie pokazana w Warszawie.

Poza wystawą o unii horodelskiej mówiono podczas międzynarodowej konferencji naukowej pt. „Unia w Horodle na tle stosunków polsko-litewskich od Krewa do Zaręczenia Wzajemnego Obojga Narodów‟, której inicjatorem było Stowarzyszenie Potomków Sejmu Wielkiego, a MHP współorganizatorem. Podczas dwudniowych obrad o różnych aspektach polsko-litewskich porozumień mówili naukowcy z Polski, Litwy, Białorusi, Ukrainy, Rosji, Niemiec i Wielkiej Brytanii.

Wystawa będzie czynna w Zamościu do 30 listopada (Muzeum Zamojskie, ul. Ormiańska 30).

Autorzy wystawy: Igor Kąkolewski, Piotr Kondraciuk, Karol Mazur, Jolanta Sikorska-Kulesza.

Organizatorzy: Muzeum Zamojskie w Zamościu, Muzeum Historii Polski w Warszawie.

Wystawę dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego i Miasta Zamość.

 


Unia zawarta w Horodle 2 października 1413 r. zapoczątkowała ściślejszy związek państwowy Polski i Wielkiego Księstwa Litewskiego. Wprowadziła wspólne sejmy i zjazdy polsko-litewskie dla rozstrzygania wspólnych spraw. Unia wprowadziła też instytucję odrębnego Wielkiego Księcia na Litwie wybieranego przez króla Królestwa Polskiego za radą i wiedzą bojarów litewskich oraz panów polskich. Wybór króla Rzeczypospolitej Korona miała uzgadniać w porozumieniu z Litwą. Sojusz w Horodle nadał 47 rodom litewskim polskie herby szlacheckie, a katolickim bojarom litewskim przywileje szlacheckie, jakimi cieszyła się polska szlachta.

 

Zapraszamy do obejrzenia fotorelacji:

 

Sesja międzynarodowej konferencji w Muzeum Zamojskim, 27 września 2013 r., na pierwszym planie po lewej wicekanclerz Stowarzyszenia Potomków Sejmu Wielkiego Michał Kwilecki.

 

 Goście wernisażu wystawy, 28 września 2013 r.

 

 
Od lewej: prezydent Zamościa Marcin Zamoyski, dyrektor Muzeum Historii Polski Robert Kostro, jeden z autorów wystawy Igor Kąkolewski z Muzeum Historii Polski, dyrektor Muzeum Zamojskiego Andrzej Urbański, marszałek Stowarzyszenia Potomków Sejmu Wielkiego Andrzej Krzyżanowski.

 

 Od lewej: Jolanta Sikorska-Kulesza i Igor Kąkolewski (jedni z autorów wystawy), Andrzej Urbański, Robert Kostro, Andrzej Krzyżanowski.

 

 Goście wernisażu wystawy, po lewej m.in. profesor Robert Frost z Uniwersytetu w Aberdeen.

 

 

 

 Fragment ekspozycji we wnętrzach Muzeum Zamojskiego.

 

 Fragment ekspozycji we wnętrzach Muzeum Zamojskiego.

 

 Jeden z dokumentów tzw. unii w Mielniku, 1501 r.

 

 
Wystawa planszowa "Od Horodła do Horodła", 29 września 2013 r., Horodło.

 

 

 

Modyfikacja: 10/02/2013 12:16:51 przez MK

2013-09-30