Zmarł Władysław Herman

W czerwcu 1102 r. zmarł Władysław Herman, syn Kazimierza Odnowiciela, władca Polski panujący od 1079 r. Kronikarze nie szczędzili krytycznych słów pod jego adresem. Ciąży na nim m.in. piętno uzurpatora, spiskującego przeciw starszemu bratu Bolesławowi Śmiałemu. Historycy do dziś się zastanawiają, czy te opinie są sprawiedliwe. Kwestią kontrowersyjną jest rola w państwie Władysława Hermana palatyna Sieciecha. Sprawował on właściwie faktyczną władzę; przez niego doszło do wielu konfliktów w kraju. Władysław Herman zgodził się w końcu na banicję Sieciecha, ale dopiero na rok przed swoją śmiercią. Wielu badaczy zarzuca polskiemu księciu bierność na arenie międzynarodowej i uległość wobec Cesarstwa oraz Czech, czego najdobitiejszym wyrazem była rezygnacja ze starań o koronę. Konflikty rodzinne doprowadziły do podziału kraju między Władysława i jego dwóch synów: Zbigniewa i Bolesława. Podział przetrwał do śmierci Władysława, który dożywotnio objął władzę na Mazowszu. Ogólny bilans jego rządów nie wypadł najlepiej. Być może brakowało mu temperamentu, stanowczości, sprytu i siły - cech, jakimi musiał odznaczać się każdy średniowieczny władca. Choroba nóg, o której pisał Gall Anonim, nie ułatwiła mu zadania. Władysław Herman zmarł w wieku ok. 60 lat, pozostawiając nierozstrzygniętą sprawę następstwa tronu. W takiej sytuacji kraj ponownie stanął w obliczu bratobójczych walk. Synowie pochowali ojca w katedrze płockiej - w mieście, z którym od zawsze był związany. Ale po śmierci jego ciało zostało wywleczone z krypty i sprofanowane w 1125 r., kiedy Pomorzanie zdobyli Płock. Do dziś pozostaje w życiorysie Władysława Hermana wiele niejasnych epizodów, interpretowanych najczęściej w sposób dla niego niekorzystny. I. Ł. Ilustracja: portret Władysława Hermana, drzeworyt Aleksandera Lessera z 1860 r., Polona, CC-BY-NC.