MHP TV

Jak zbudowano Nową Warszawę?

Zburzenie Warszawy było wielką tragedią. Ale środowisku architektów zaraz po wojnie to wydarzenie wydawało się także wielką szansą.
I radykalni moderniści i władza komunistyczna chciała stworzyć nowe miasto – stara przedwojenna Warszawa wydawała się im miastem zacofanym, w którym odpowiednim komfortem życia mogli się cieszyć nieliczni.

14 lutego 1945 r. formalnie utworzono Biuro Odbudowy Stolicy – centralną instytucję, która miała zajmować się podnoszeniem miasta z ruin. Na jego czele stanął Roman Piotrowski, przedwojenny architekt warszawski związany z grupa Praesens, a jego zastępcą został Józef Sigalin, szara eminencja tej instytucji. Ten drugi pochodził z rodziny warszawskich fabrykantów pochodzenia żydowskiego. Wojnę spędził w Związku Radzieckim, a do Warszawy powrócił w 1945 r. w stopniu majora Wojska Polskiego. W szczytowym okresie w BOS pracowało ok. 1,5 tysiąca ludzi i była to niejednorodna ideowo grupa ludzi. Ważną "frakcją" byli tzw. zabytkarze z wydziału Odbudowy Zabytków, ktorzy postulowali restytucję historycznej tkanki miasta. To dzięki takim ludziom jak prof. Jan Zachwatowicz, Piotr Biegański i Stanisław Żaryn możemy cieszyć się Traktem Krolewski i Starówką. Komuniści poparli ideę odbudowy Starego Miasta, bo pragnęli legitymizacji w oczach zwykłych Polaków. Właśnie dlatego w BOS mogli pracować tacy ludzie jak choćby Stanisław Jankowski "Agaton", były adiutant gen. Bora-Komorowskiego.

Prawdziwą ofiarą "budowy nowego miasta" były fragmenty miasta z II połowy XIX wieku i początków XX – architekturę z tego okresu powszechnie uważano za mało wartościową, co dzisiaj może się wydawać szokujące, bo w naszych czasach eklektyczne czy secesyjne kamienice stały się obiektem westchnień. Masowo wyburzano "burżuazyjne" kamienice. Całościowa przebudowa stolicy w duchu modernizmu na wielką skalę się jednak nie dokonała, bo już w 1949 r. zadekretowano w Polsce socrealizm. Trwał on pięć długich lat. Sam BOS został rozwiązany w 1951 r., choć jego szefowie nadawali ton odbudowie Warszawy i Polski przez następne lata.

Niewątpliwą satysfakcję mógł poczuć prof. Zachwatowicz, kiedy UNESCO w 1980 r. wpisało warszawską starówkę na listę światowego dziedzictwa. Po raz pierwszy uhonorowano w ten sposób całkowitą rekonstrukcję. Nobilitacji dostąpiła także dokumentacja Biura Odbudowy Stolicy - unikatowy zapis skali zniszczeń miasta podczas II wojny światowej. W 2011 r. akta BOS wraz z 44 archiwaliami z innych krajów wpisano na listę Pamięć Świata prowadzoną przez UNESCO.

Dziś możemy się już tylko spierać o tamten rozdział w historii architektury.

Wydarzenia

Konspiracyjny nadajnik w zbiorach Muzeum Historii Polski
Napisz książkę dla dzieci! konkurs 40 Pokoleń
Niepodległa dla wszystkich: wspólnie świętujmy naszą niepodległość!
Tadeusz Kościuszko - Człowiek Idei_wystawa plenerowa
Wydarzenie Historyczne Roku 2016 - relacja
Wydarzenie Historyczne Roku 2016 - nominowani

Historia: Polska współczesna (od 1989)

prof. Zdzisław Najder: Od Wolnej Europy do wolnej Polski
Lech Wałęsa o swoim pokoleniu
Dwóch Kaczyńskich, czterech Królów
20 lat wolności
Wspomnienie o Tomaszu Mercie
REFORMA BALCEROWICZA

Historia: Polska Rzeczpospolita Ludowa (1945-1989)

Marzec 1968, Andrzej Seweryn
BRONISŁAW WILDSTEIN 40 lat temu zginął Stanisław Pyjas
"Jak Pan Bóg pozwoli zmartwychwstać. Losy zesłanych do ZSRS w...
Rok 1966
TRAGEDIA GÓRNOŚLĄSKA 1945
Jak zbudowano Nową Warszawę?

Historia: II wojna światowa (1939-1945)

GUSEN - Wojna o pamięć
Lenino
Zbrodnia wołyńska 1943-1945
Powstanie w getcie warszawskim
Żegota
"Śmierć psychiatry. Eugenika i totalitaryzm"

Historia: II Rzeczpospolita (1918-1939)

Bohdan Tomaszewski o swoich początkach ze sportem i polskich...
Przystanek Niepodległość - część 3
Przystanek Niepodległość - część 2
Przystanek Niepodległość - część 1
Józef Rymer - pierwszy wojewoda śląski
18. bitwa w dziejach świata

Historia: Droga ku niepodległości (1914-1918)

Straszna wojna
Pierwszy Polski mundial
Powstanie Styczniowe
Roman Dmowski - współtwórca niepodległości Polski
Polska piłka nożna przed wojną

Historia: Pod zaborami (1796-1914)

Adam Chmielowski. 7 obrazów z życia
Władysław hr. Zamoyski. Pan z Wielkopolski - Władca Tatr
1863. Gra o niepodległość

Historia: Dawna Rzeczpospolita (1505-1795)

250. rocznica Konfederacji Barskiej
250. rocznica Konfederacji Barskiej - prof. Zofia Zielińska
250. rocznica Konfederacji Barskiej - prof. Richard...
250. rocznica Konfederacji Barskiej - prof. Piotr Ugniewski
Prof. Tadeusz Cegielski o Konstytucji 3 maja
Konfederacja Barska

Historia: Polska średniowieczna (do 1505)

Bitwa pod Grunwaldem
Krzyżacy

Projekt "Mistrz i Uczeń - wychowanie w II RP"

Etiuda "Pomnik trwalszy nad spiż"
Etiuda "Wanda Roguska i jej wychowanki"
Etiuda "Tam, gdzie idę, nie mogę Was zabrać"
Etiuda "Siwy Sokół"
Etiuda "Non omnis moriar"
Etiuda "...do Boga i dla ludzi"

Sąsiedzi

Polacy i Żydzi
Polacy i Białorusini
Polacy i Litwini
Polacy i Ormianie
Polacy i Ukraińcy
Polacy i Tatarzy

Wystawa "Odwaga i pojednanie" w Krzyżowej

Erzbischof Alfons Nossol 2 - die Ausstellung "Mut und Versöhnung"...
Jerzy Sulek 2 - die Ausstellung "Mut und Versöhnung" (Deutsche...
Erzbischof Alfons Nossol 1 - die Ausstellung "Mut und Versöhnung"...
Jerzy Sulek 1 - die Ausstellung "Mut und Versöhnung" (Deutsche...
Rita Süssmuth - die Ausstellung "Mut und Versöhnung" (Deutsche...
Ewa Unger 1 - die Ausstellung "Mut und Versöhnung" (Deutsche...

Polskie osiedla w Indiach 1942-1948

Zajecia sportowe. Polskie osiedla w Indiach 1942-1948
Likwidacja osiedli. Polskie osiedla w Indiach 1942-1948
Osiedle Balachadi. Polskie osiedla w Indiach 1942-1948
Osiedle Valivade. Polskie osiedla w Indiach 1942-1948
Relacje polsko-indyjskie. Polskie osiedla w Indiach 1942-1948
Harcerstwo. Polskie osiedla w Indiach 1942-1948

Rok Jana Karskiego

SHOFAR "Huncvot"
Koncert Shofar w ramach Dni Karskiego w Krakowie - trailer
Robert Kostro o Janie Karskim
Video mapping 3D o Janie Karskim
Szewach Weiss o Janie Karskim
100. urodziny Jana Karskiego

Wydawnictwa - "Palus sarmatica"

"To, co nie umiera" - "Palus sarmatica"
"Pacyfizm" - "Palus sarmatica"
"Tańce" - "Palus sarmatica"
loader