Konfederacja przeciw Szwedom w Tyszowcach

Konfederacja została zawiązana 29 grudnia 1655 r. w Tyszowcach, nieopodal Zamościa. Rzecz miała miejsce podczas potopu szwedzkiego, głównymi inicjatorami konfederacji byli Stefan Czarniecki,  hetman wielki koronny – Stanisław Rewera Potocki i hetman polny koronny – Stanisław Lanckoroński.


Głównym postanowieniem konfederacji było wypowiedzenie posłuszeństwa szwedzkiemu królowi Karolowi X Gustawowi. Był to punkt zwrotny wojny polsko-szwedzkiej. Głównym powodem takiego obrotu spraw było naganne zachowanie armii szwedzkiej na ziemiach polskich, nie uszanowanie obyczajów, a przede wszystkim niedawne oblężenie Jasnej Góry, uważanej za szczególnie ważne miejsce kultu religijnego. Konfederacja była także głosem stanowczego sprzeciwu wobec licznych zniszczeń innych kościołów i nieposzanowaniem obrządku religijnego. Kolejnym ważnym powodem zawiązania się konfederacji był powrót króla Jana II Kazimierza Wazy na ziemie polskie. Z powrotem władcy wiązano duże nadzieje na uspokojenie nastrojów i ponowne pojednanie się wśród rodaków.
Po wydaniu uniwersału konfederacji, w Krośnie 31 grudnia tego samego roku odbyło się spotkanie króla ze szlachtą, co oznaczało zaakceptowanie konfederacji i gotowość do zbrojnego wystąpienia przeciwko Szwedom.

Anna Łappo

Ilustracja: Zawiązanie konfederacji tyszowieckiej, obraz Walerego Eljasza-Radzikowskiego. Domena publiczna.