Powołanie rządu Mieczysława Rakowskiego

Ostatni - jak się później okazało - rząd PZPR powołano 27 września 1988 r., powierzając fotel premiera Mieczysławowi Franciszkowi Rakowskiemu. Ten historyk i dziennikarz, długoletni członek KC PZPR, poseł na sejm PRL oraz naczelny redaktor tygodnika "Polityka", był już wicepremierem w rządzie Wojciecha Jaruzelskiego w latach 1981-1985. Gdy miał zastąpić premiera Zbigniewa Messnera, piastował funkcję wicemarszałka sejmu IX kadencji. 

W skład nowego gabinetu obok premiera na samym początku wchodziło trzech wicepremierów: Janusz Patorski, Ireneusz Sekuła i Kazimierz Olesiak (również minister rolnictwa, leśnictwa i gospodarki żywnościowej) oraz 20 ministrów, m.in. Aleksander Kwaśniewski jako minister kultury fizycznej i sportu, Aleksander Krawczuk - minister kultury i sztuki, Czesław Kiszczak - minister spraw wewnętrznych, Florian Siwicki - minister obrony narodowej. W późniejszym okresie (w kwietniu 1989 r.) do Rady Ministrów powołano również dotychczasowego wieloletniego rzecznika prasowego Jerzego Urbana ze stanowiskiem ministra-członka Rady Ministrów. 

W związku z szybko następującymi przemianami w tej części Europy oraz ewidentnym rozpadem dotychczasowego systemu polityczno-gospodarczego rząd postanowił przeprowadzić konieczne reformy rynkowe. Głównym celem była liberalizacja polskiej gospodarki, dotychczas opierającej się na centralnym planowaniu. Najważniejszym elementem była uchwalona w grudniu 1988 r. ustawa o działalności gospodarczej (tzw. ustawa Wilczka), która przełamywała monopol własności państwowej poprzez umożliwienie działalności gospodarczej osobom fizycznym i spółkom prywatnym. Prace podjęte przez tę ekipę stanowiły fundament dla reform przeprowadzanych już rok później w ramach tzw. planu Balcerowicza. W wyniku wyborów z czerwca 1989 r. i wygranej "Solidarności" premier złożył dymisję 4 lipca, lecz parlament przyjął ją dopiero 1 sierpnia. 

M. G.-K.

Ilustracja: Mieczysław F. Rakowski w 1961 r., fotografia Benedykta Dorysa, Polona, CC-BY-NC.