Operacja „Frantic 7” - zrzuty dla walczącej Warszawy

18 września 1944 roku amerykańska 8. Armia Powietrzna wykonała siłami 110 bombowców B-17 dzienny lot zaopatrzeniowy nad objętą powstaniem Warszawę. W wyniku akcji zrzucono ok. 1250 zasobników. Z powodu dużego rozrzutu spowodowanego zastosowaniem spadochronów bez opóźnionego otwarcia (czas opadania wynosił siedem minut) oraz skurczenia się terenu zajętego przez powstańców w stosunku do stanu z początku Powstania, większość ładunku wylądowała na terenach zajętych przez Niemców lub na Pradze, opanowanej wtedy już przez Rosjan. W ręce powstańców dostało się wg meldunków 228 zasobników, ponadto 32 trzeba było przejąć w walce, a przy 28 zasobnikach spadochrony zostały zniszczone przez pociski zapalające. Podejrzewano też przejęcie pewnej ilości ładunku przez ludność cywilną poszukującą żywności.

Następnego dnia w drodze powrotnej te same bombowce zaatakowały stację rozdzielczą w Szolnok na Węgrzech.

Starania o zorganizowanie masowego lotu zaopatrzeniowego z baz w Wielkiej Brytanii trwały od początku sierpnia, lecz brak zgody strony rosyjskiej uniemożliwiał jego realizację. W tym czasie powstanie było zaopatrywane przez loty z baz we Włoszech, prowadzone nocą, na mniejszą skalę i przy nierzadko poważnych stratach, z użyciem Liberatorów i Halifaxów. W drugiej połowie września loty na samolotach Po-2 ("kukuruźnikach") rozpoczęli sami Rosjanie.

Lot z 18 września był częścią siódmej operacji z serii pod kryptonimem "Frantic", w ramach której amerykańskie samoloty wykonywały tzw. loty wahadłowe między bazami w Wielkiej Brytanii, Włoszech i ZSRR. Pierwsze rozmowy w sprawie organizacji lotów podjęto na spotkaniu ministrów spraw zagranicznych 20 października 1943 w Moskwie. 2 lutego 1944 Stalin wyraził zgodę na zorganizowanie baz amerykańskich w Połtawie, Mirgorodzie i Piriatyniu (ostatnia wyłącznie dla myśliwców). Amerykanie sami zapewnili wszystkie materiały, od elementów pasów startowych po namioty dla personelu. Dostarczali też paliwo dla samolotów oraz większość żywności. W ramach kolejnych operacji trwających od czerwca do września 1944 bombardowano cele na Węgrzech, Rumunii, w Niemczech, Polsce i Francji. Prowadzono też akcje myśliwskie, np. 2 lipca 1944 Mustangi dokonywały "wymiatania" w okolicach Budapesztu.

Ostatnią operację, "Frantic 8", planowano skierować również nad Warszawę, nie doszła ona jednak do skutku przed upadkiem powstania. Bazy amerykańskie w ZSRR zostały zamknięte na początku października 1944.

Ilustracja: powstańcy z Batalionu "Czata 49" wyciągający z zasobników lotniczych granatniki PIAT, Wikimedia Commons, domena publiczna.