Zmarł Kazimierz Przerwa-Tetmajer

Poeta Kazimierz Przerwa-Tetmajer umarł samotnie w szpitalu Dzieciątka Jezus na warszawskiej Pradze. Kiedy wybuchła wojna, został wyrzucony z hotelu Europejskiego przy Krakowskim Przedmieściu, gdzie utrzymywał się dzięki pomocy społecznej. Na kilka lat przed śmiercią zaczął tracić wzrok, a nasilająca się po samobójstwie jego syna choroba psychiczna (której przyczyną była prawdopodobnie nieleczona choroba weneryczna) spowodowała, że przestał pisać i - jak napisał Tadeusz Boy-Żeleński w pośmiertnym wspomnieniu o poecie - "oddzieliła go od ludzi zasłoną prześladowczych urojeń". Pochowany początkowo w katakumbach na cmentarzu Powązkowskim, obecnie spoczywa na zakopiańskim Cmentarzu Zasłużonych.

Tetmajer szybko zyskał sławę, która jednak trwała dość krótko. Kiedy po sprzedaży majątku rodzina Tetmajerów przeprowadziła się do Krakowa, Kazimierz, urodzony w 1865 r., rozpoczął współpracę z kilkoma periodykami, m.in. z krakowskim "Czasem" i "Tygodnikiem Ilustrowanym". Zadebiutował jeszcze w czasie studiów filozoficznych na Uniwersytecie Jagiellońskim, wydając poemat Illa. Sławę przyniosła mu druga seria poezji, których w sumie napisał osiem i to one stanowią główny zrąb jego twórczości. Zasłynął śmiałymi erotykami. Jego poezja to sztandarowe dzieła dekadenckiej twórczości młodopolskiej, on sam został uznany za poetę na wskroś modernistycznego; stał się pierwowzorem postaci poety w Weselu Wyspiańskiego.

Zasłynął również jako piewca urody Tatr. Młodość spędzona w Ludźmierzu związała go z Podhalem, ze Spiszem i z Tatrami. Wyrazem tego sentymentu są: cykl opowieści pisanych góralszczyzną Na skalnym Podhalu i epopeja tatrzańska Legenda Tatr. Jeszcze za jego życia w 1902 r. taternicy nazwali jego imieniem przełęcz między Gerlachem a Gerlachem Zachodnim.

Przez pewien czas Tetmajer pełnił funkcję osobistego sekretarza Adama Krasińskiego; podróżował wtedy po Europie. Został członkiem Polskiej Akademii Literatury i prezesem Towarzystwa Literatów i Dziennikarzy Polskich. Po śmierci został na długi czas zapomniany.

KG

Fotografia: Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Narodowe Archiwum Cyfrowe, CC-BY-NC.