„Był mur”. 80. rocznica zamknięcia granic getta warszawskiego

W 80. rocznicę zamknięcia granic getta warszawskiego odbędzie się uroczystość zapalenia zniczy przy murze getta. Jednym z partnerów wydarzenia zorganizowanego przez Muzeum Getta Warszawskiego jest Muzeum Historii Polski. Do września 1939 roku ludność żydowska, w liczbie ok. 370 tys., stanowiła jedną trzecią mieszkańców Warszawy. W jednym mieście współistniały ze sobą dwa światy – polski i żydowski - różniące się wyznaniem, ubiorem, językiem i obyczajowością.


Żydzi mieszkali na terenie całego miasta, ale najliczniej w rejonie ulic: Gęsiej, Świętojerskiej i Nalewek. Dla niemieckiego okupanta stanowiło to uzasadnienie utworzenia na tym terenie dzielnicy zamkniętej – największego getta w okupowanej Europie. Decyzję o budowie murów wokół dzielnicy dla Żydów w Warszawie podjęto w marcu 1940 r. Niemcy chcieli tym samym szczelnie oddzielić „obszar zagrożony epidemią” jak określano tę część miasta. W połowie listopada w samym sercu Warszawy powstało otoczone murem getto, oficjalnie nazywane przez Niemców Jüdische Wohnbezirk (żydowska dzielnica mieszkaniowa). Zamknięcie jego granic nastąpiło w nocy z 15 na 16 listopada 1940 r.

Muzeum Getta Warszawskiego we współpracy z Towarzystwem Społeczno-Kulturalnym Żydów w Polsce przygotowało cykl wydarzeń i publikacji przybliżających tło historyczne, nakreślających rzeczywistość mieszkańców i miasta, które z dnia na dzień zostało podzielone. 16 listopada, w 80. rocznicę zamknięcia granic getta warszawskiego dodbędzie się uroczystość zapalenia zniczy przy murze getta. Ze uwagi na procedury bezpieczeństwa w sytuacji pandemii liczba uczestników tego wydarzenia jest ograniczona. Uroczystość będzie transmitowana na stronach: www.1943.pl i www.tskz.pl i profilach społecznościowych organizatorów.

W ramach uczczenia rocznicy zorganizowano także wystawę plenerową „Co trzeci spośród nas” Oprócz scen z życia codziennego getta, wystawa prezentuje najważniejsze wydarzenia historyczne, takie jak wielka akcja wysiedleńcza czy powstanie 1943 roku. Omówione są też różne przykłady życia społecznego i ekonomicznego, od organizacji komitetów domowych czy instytucji dobroczynnych, po szmugiel, stanowiący istotny element gettowej gospodarki. Wystawa jest także dostępna online na stronie internetowej: https://1943.pl/wystawy/co-trzeci-sposrod-nas/

Wydarzeniom towarzyszy kampania społeczna „Był Mur”. Przez cały listopad w przestrzeni miejskiej i komunikacji zostaną umieszczone plakaty i klipy video.

Pełen program obchodów dostępny jest na stronie Muzeum Getta Warszawskiego: https://1943.pl/

Partnerzy Samorząd Województwa Mazowieckiego, Związek Gmin Wyznaniowych Żydowskich RP, Gmina Wyznaniowa Żydowska w Warszawie, Fundacja Nissenbaumów, Fundacja Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego, Chabad Lubawicz , Muzeum Auschwitz-Birkenau, Muzeum II Wojny, Muzeum Gross-Rosen w Rogoźnicy Muzeum Historii Polski, Muzeum Niepodległości, Muzeum Polaków Ratujących Żydów Podczas II Wojny Światowej im. Rodziny Ulmów w Markowej, Muzeum Powstania Warszawskiego, Muzeum Treblinka, Muzeum Warszawy, Państwowe Muzeum na Majdanku, Instytut Pamięci Narodowej, Instytut Pileckiego, European Network Remembrance & Solidarity (ENRS), Biblioteka Narodowa

Patroni medialni Rzeczpospolita, Plus Minus Rzeczpospolita, Słowo Żydowskie, Mówią Wieki, TVP Historia dzieje.pl, Polskie Radio

2020-11-06