Przesuwanie Polski. Ziemie Zachodnie i Północne 1945–1948

Muzeum Historii Polski z okazji 70. rocznicy zakończenia II wojny światowej przygotowało wystawę Przesuwanie Polski. Ziemie Zachodnie i Północne 1945–1948.

Koniec drugiej wojny światowej stał się początkiem nowej epoki w historii Polski – nie tylko ze względu na przejęcie władzy przez komunistów, lecz także dlatego, że dokonane wówczas znaczące przesunięcie granic państwowych i związane z nim wielkie migracje społeczne na trwałe zmieniły kształt polskiego państwa i społeczeństwa. Wystawa plenerowa Przesuwanie Polski. Ziemie Zachodnie i Północne 1945–1948 opowiada o najważniejszych tematach związanych z dramatycznym procesem wymuszonych migracji i zagospodarowania Ziem Zachodnich i Północnych. Przedstawiono w niej polityczne tło decyzji o zmianie granic Polski oraz trudne losy ludności przymusowo przesiedlanej. Ekspozycja mówi również o tym, że pierwsze powojenne lata były okresem wzmożonej mobilności społecznej – wielu Polaków szukało nowego miejsca do życia i dobrowolnie udawało się na Ziemie Zachodnie i Północne.
 

Ważnym tematem wystawy jest skomplikowany proces integracji lokalnych społeczności współtworzonych przez grupy o odmiennych zwyczajach i doświadczeniach – śląskich i mazurskich autochtonów, lwowiaków i wilniuków, reemigrantów z Zachodu oraz osadników z tzw. Polski centralnej. Wystawa opowiada o problemach dnia codziennego, „polskim Dzikim Zachodzie”, tworzeniu siatki lokalnych instytucji i organizacji oraz o integrującej roli Kościoła. Pokazuje także, jak dokonywała się polonizacja zajmowanych terytoriów, jak wyglądała PRL-owska propaganda Ziem Odzyskanych oraz jak temat Ziem Zachodnich i Północnych funkcjonuje w polskiej pamięci zbiorowej i w kulturze.

Wystawa Przesuwanie Polski opowiada historię powojennych migracji i zasiedlania Ziem Zachodnich i Północnych wykorzystując materiały ikonograficzne z epoki (fotografie, afisze, plakaty, pocztówki) oraz cytaty z relacji świadków historii.

Wystawa miała równoległą premierę w formie planszowej na Krakowskim Przedmieściu (w sąsiedztwie bramy Uniwersytetu Warszawskiego) oraz w wersji internetowej na platformie Google Cultural Institute (www.wystawy.muzhp.pl).

Wystawa plenerowa Przesuwanie Polski. Ziemie Zachodnie i Północne 1945–1948 (w wersji polsko-angielskiej) prezentowana była na terenie parafii św. Kazimierza w Pruszkowie w dniach 2 października - 15 listopada 2015 r. Wczerśniej ekspozycję można było oglądać na Krakowskim Przedmieściu w maju 2015 r., a w ogrodzie Muzeum Historii Polski przy ul. Senatorskiej 35 w Warszawie w okresie od 1 lipca - 6 września 2015 r. oraz w Szczecinie na pl. Solidarności 1 w dniach 10-30 września 2015 r. Wstęp wolny. Wystawa w wersji multimedialnej dostępna jest na platformie Google Cultural Institute.

Organizator: Muzeum Historii Polski w Warszawie
Partnerzy: Centrum Dialogu Przełomy Muzeum Narodowe w Szczecinie, Ośrodek „Pamięć i Przyszłość”
we Wrocławiu
Kuratorzy: Krzysztof Niewiadomski, Izabela Mrzygłód, Łukasz Kubacki
Projekt graficzny: Łukasz Kubacki