Siedziba i wystawa stała

SIEDZIBA

Muzeum Historii Polski zostało powołane 2 maja 2006 roku przez ówczesnego  Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Kazimierza Michała Ujazdowskiego. W gronie inicjatorów byli również wiceminister Tomasz Merta, dyrektor MHP Robert Kostro. Wśród osób kierujących wówczas ministerstwem był także wiceminister Jarosław Sellin.

Od 2006 r. Muzeum zaczęło prowadzić zarówno prace związane z tworzeniem siedziby i wystawy stałej, jak i bieżącą działalność wystawienniczą, edukacyjną, naukową i związaną z promocją dziedzictwa historycznego za granicą. W grudniu 2009 roku został rozstrzygnięty konkurs na koncepcję architektoniczną siedziby (projekt pracowni Paczowski et Fritsch Architectes, lokalizacja nad Trasą Łazienkowską w Warszawie wzdłuż osi ul. Jazdów, powierzchnia ok. 20 tys. m2). Z pracownią Bohdana Paczowskiego nigdy nie została podpisana umowa na wykonanie projektu wykonawczego budynku. Mimo apeli członków Rady, Stowarzyszenia Przyjaciół MHP, polityków ówczesnej opozycji, oraz szerokich gremiów społecznych adresowanych do rządu PO-PSL sprawa utknęła w miejscu.

W 2015 roku rząd Ewy Kopacz zaproponował lokalizację Muzeum na terenie Cytadeli Warszawskiej. W listopadzie 2015 Premier Piotr Gliński zapowiedział, że budowa Muzeum Historii Polski będzie jednym z priorytetowych projektów polityki historycznej rządu, a w grudniu Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego prof. Piotr Gliński i Minister Obrony Narodowej Antoni Macierewicz uzgodnili zakres i sposób współpracy obu resortów przy budowie kompleksu Muzeum Historii Polski i Muzeum Wojska Polskiego na Cytadeli.
Budynek ma być zaprojektowany przez pracownię architektoniczną WXCA. Pracownia architektoniczna WXCA, która w 2009 r. zwyciężyła  konkurs na koncepcję architektoniczną na budynek Muzeum Wojska Polskiego na terenie Cytadeli Warszawskiej, dostosuje projekt do potrzeb Muzeum Historii Polski.

Podstawowe dane budynku Muzeum Historii Polski:
- powierzchnia Muzeum Historii Polski ok. 30 tys. m2
- powierzchnia wystawy stałej 7 tys. m2
- pow. wystawy czasowej 1500 m2
- audytorium – 600 osób
- sala kinowa – ok. 150 osób

 

Kalendarium

  • 2 maja 2006 r. został podpisany akt założycielski MHP przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Kazimierza Michała Ujazdowskiego.
  • w 2008 r. władze Warszawy zaproponowały umieszczenie Muzeum nad Trasą Łazienkowską, koło Zamku Ujazdowskiego.
  • w 2009 r. odbył się międzynarodowy konkurs architektoniczny, w którego efekcie wyłoniony został zwycięski projekt pracowni Paczowski et Fritsch  z Luksemburga.
  • w 2011 r. odbył się konkurs na koncepcję plastyczną wystawy stałej. Konkurs wygrało konsorcjum WWAA/Platige Image, które m.in. zasłynęło realizacją polskiego pawilonu na Expo w Szanghaju.
  • w 2013 r. Rada MHP oraz Stowarzyszenie Przyjaciół Muzeum wystosowały „List otwarty w sprawie budowy siedziby Muzeum Historii Polski” adresowany do Prezydenta RP Bronisława Komorowskiego, Prezesa Rady Ministrów Donalda Tuska oraz Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Bogdana Zdrojewskiego. Pośród sygnatariuszy Listu znalazło się kilkadziesiąt znamienitych postaci przedstawicieli świata kultury, a także historyków, polityków, szefów instytucji kultury.
  • w 2014 r. Rada MHP podjęła „Uchwałę w sprawie lokalizacji siedziby stałej Muzeum i finansowania jej budowy”, w której jej członkowie (prof. W. Roszkowski, prof. A. Friszke, prof. R. Habielski, prof. A. Paczkowski, prof. A. Rottermund, prof. H. Samsonowicz, prof. W. Tygielski, prof. Z. Zielinśka) apelowali do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Małgorzaty Omilanowskiej o niezwłoczne podjęcie wiążących decyzji dotyczących Muzeum.
  • w marcu 2015 r. zostały dokonane wstępne uzgodnienia dotyczące budowy Muzeum na terenie Cytadeli Warszawskiej.
  • 21 lipca 2015 r. została przyjęta uchwała Rady Ministrów w sprawie ustanowienia programu finansowania Muzeum Historii Polski (WPR).
  • w listopadzie 2015 r. Piotr Gliński, wicepremier i minister kultury i dziedzictwa narodowego w rządzie Beaty Szydło, zadeklarował, że budowa Muzeum Historii Polski będzie jednym z priorytetów polityki historycznej rządu i zapewnił, że jego wybudowanie na 100. rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości jest priorytetowym zadaniem jego resortu.  
  • w listopadzie 2015 r. rozpoczęły się negocjacje MHP z pracownią WXCA.
  • w grudniu 2015 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego prof. Piotr Gliński i Minister Obrony Narodowej Antoni Macierewicz uzgodnili zakres i sposób współpracy przy budowie kompleksu Muzeum Historii Polski i Muzeum Wojska Polskiego na Cytadeli.
  • w budżecie na 2016 r. rząd zwiększył środki dla MHP.
  • 29 stycznia 2016 r. w obecności ministra kultury i dziedzictwa narodowego prof. Piotra Glińskiego podpisano umowę ws. wykonania projektu siedziby Muzeum Historii Polski w Warszawie. Sygnatariuszami umowy byli dyrektor MHP Robert Kostro oraz prezes pracowni architektonicznej WXCA Szczepan Wroński.
  • 7 listopada 2016 r. zaprezentowano w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego projekt i wizualizacje przyszłej stałej siedziby Muzeum Historii Polski.
       

Przedmiot i cel działalności budowanego Muzeum Historii Polski

1) stworzenie atrakcyjnej przestrzeni wystawienniczej i ośrodka stymulującego refleksję na temat historii Polski;
2) prowadzenie działalności edukacyjnej, popularyzatorskiej, promocyjnej, wydawniczej, stypendialnej oraz współorganizacja i współfinansowanie projektów związanych z problematyką historii i kultury polskiej realizowanych przez inne instytucje;
3) prowadzenie prac badawczych dotyczących dziejów Polski;
4) promowanie polskiego dziedzictwa historycznego w świecie.

 

EKSPOZYCJA STAŁA

Wystawa stała Muzeum Historii Polski będzie jedną z największych przestrzeni wystawienniczych w Polsce, licząc ok. 7 tys. m2. Wystawa jest realizowana przez zespół historyków Muzeum Historii Polski przy współpracy z historykami, historykami sztuki i ekspertami z najlepszych polskich uczelni i PAN. Wystawa będzie miała charakter narracyjny, będzie opowiadać ponad 1000 lat dziejów Polski przy pomocy oryginalnych zabytków oraz  scenografii i multimediów tworzących przestrzeń doświadczenia przeszłości.

Wystawa jest realizowana we współpracy z zespołem plastycznym: konsorcjum WWAA/ Platige Image, zwycięzcą międzynarodowego konkursu przeprowadzonego przez Muzeum. Jedną z czołowych postaci tego zespołu jest wybitny scenograf Boris Kudlicka.

Wystawa będzie opowiadała o dziejach Polski odwołując się przede wszystkim do trzech pojęć – wiodących tematów: wolność, tożsamość i przemiany cywilizacyjne.

Wolność – rozumiana zarówno jako niepodległość, przestrzeń działalności politycznej i obywatelskiej oraz jako wolność osobista. To szczególnie ważny wątek polskiej historii. Szerokie potraktowanie tematu wolności pozwala przedstawić  zarówno wyjątkowość ustroju dawnej Rzeczypospolitej jak i historię polskich walk o wolność i niepodległość w XIX i XX wieku.

Wątek tożsamościowy pozwala dowiedzieć się, w jaki sposób kształtowało się polskie państwo, opowiedzieć o fenomenie wielonarodowej i wieloreligijnej Rzeczypospolitej, pokazać doświadczenie kształtowania się nowoczesnej tożsamości narodowej w okresie zaborów, jak i dramatyczne wyzwanie dla tożsamości, jakim była okupacja niemiecka, zmiana granic i struktury społecznej oraz komunizm.

Muzeum Historii Polski zaprosi zwiedzających do podróży przez długie 1000 lat polskiej historii. W tej podróży znajdą się miejsca szczególne, w których będziemy chcieli zatrzymać zwiedzających na dłużej. Takich przestrzeni, zwanych dominantami, powstanie kilkanaście. Wśród nich znajdą się między innymi: dwór Jagiellonów, panorama pola elekcyjnego, miasto z okresu rewolucji przemysłowej, bitwa warszawska 1920 roku, konspiracyjny lokal z lat II wojny światowej czy Stocznia Gdańska z okresu strajku w sierpniu 1980 roku.

Ważnym elementem budującym wystawę stałą Muzeum Historii Polski będą oryginalne obiekty. Z tego powodu Muzeum tworzy własną kolekcję oraz zabiega o wypożyczenia atrakcyjnych eksponatów z innych zbiorów. Opowiedzenie rozległej i wielowątkowej historii wymaga eksponowania obiektów różnego typu, wśród nich znajdą się między innymi:

  1. Dawne obiekty pozyskane metodami archeologicznymi – na przykład tysiącletni dąb wydobyty z jeziora na Pomorzu, łódź z X wieku wydobyta z Jeziora Lednickiego – oraz udostępnione przez inne instytucje – na przykład gotyckie kolumny z byłego opactwa cystersów w Koprzywnicy.
  2. Dzieła sztuki oraz obiekty rzemiosła artystycznego mówiące o dawnej kulturze i wyobrażeniach o świecie – np. przedmioty związane z sarmackimi obyczajami, w tym portrety trumienne, pasy kontuszowe itp.
  3. Przedmioty bezpośrednio związane z bohaterami polskiej historii – na przykład Muzeum otrzymało w darze zestaw pamiątek po Kazimierzu Bartlu, polityku i premierze II RP, oraz skrytkę konspiracyjną wykorzystywaną przez Zofię i Zbigniewa Romaszewskich, działaczy Komitetu Obrony Robotników i podziemnej „Solidarności”, powielacze używane w podziemiu a latach 80. Itp.
  4. Przedmioty codziennego użytku, które są świadkami ważnych doświadczeń historycznych –Muzeum posiada m.in. maszynę do pisania z Maison Lafitte, walizkę więźnia obozu koncentracyjnego w Gusen.
  5. Druki (starodruki, książki, prasa), rękopisy, dokumenty osobiste – w kolekcji Muzeum znajdują się między innymi nowożytne wydania przekładów Biblii na język polski, diariusze sejmowe, autografy i dokumenty z podpisami królów Polski, grafiki poświęcone historii Polski i dawnym widokom miast i zabytków architektury, ulotki i plakaty dotyczące ważnych wydarzeń historycznych, takich jak powstania, walka o niepodległość, podziemne publikacje z okresu II wojny światowej, lat 70. i Solidarności.
  6. Militaria – na przykład w kolekcji Muzeum znajduje się m.in. unikatowy karabin samopowtarzalny zaprojektowany w 1938 r. przez polskiego inżyniera Józefa Maroszka.
  7. Materiały ikonograficzne i audiowizualne – na przykład Muzeum posiada zbiór materiałów filmowych Jagny Wright i Anety Naszyńskiej powstałych przy kręceniu filmy „Zapomniana Odyseja” na temat Polaków wywiezionych na Syberię, którzy wydostali się z ZSRS w Armią Andersa, niedawno otrzymaliśmy w darze film pokazujący Warszawę w 1939 r. nakręcony przez szwedzkiego dyplomatę Svena Grafströma.
  8. Obiekty związane z przemianami cywilizacyjnymi – meble, ubiory, pięknie zdobiona secesyjna kasa sklepowa z początku XX w., fiat 125 p, pierwsze pralki, odbiorniki radiowe i telewizyjne.
  9. Repliki i rekonstrukcje – w tym repliki kluczowych dokumentów ustrojowych Rzeczypospolitej, np. akt unii lubelskiej, konfederacji warszawskiej, replika samolotu Hawker Hurricane, na jakim latali piloci dywizjonu 303 w okresie II bitwy o Wielką Brytanię.

 

Ilustracja: Wizualizacja - zespół muzealny na terenie Cytadeli Warszawskiej, projekt pracowni WXCA.